Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/15639 K.2016/1556

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.01.1999 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.11.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilerek 2432 sayılı parsel lehine bilirkişi krokisinde (A) harfi ile işaretlenen yer üzerinden 2431 sayılı parsel aleyhine zorunlu geçit irtifakı kurulmuştur.

Hükmü davalılardan ... temyiz etmiş, karar Dairemizin 25.01.2007 tarihli ilamıyla ve ilamda belirtilen gerekçeyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyulmuş, ancak bu defa da 2431 sayılı parseli ikiye bölecek biçimde (C) harfli yer üzerinden geçit tesis edildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin temyizi üzerine karar, Dairemizin 01.03.2012 tarihli ilamıyla daha önceki bozmanın geçit irtifakına dair genel ilkelere ilişkin olduğu, mahkemece yapılması gereken işin krokide (A) harfi ile gösterilen yerden geçit kurmaktan ibaret olduğu gerekçesiyle bir kez daha bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyulmuş, 2432 sayılı parsel lehine bilirkişi krokisinde (A) harfi ile işaretlenen yer üzerinden 2431 sayılı parsel aleyhine zorunlu geçit irtifakı kurulmuştur.

Hükmü, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dairemizin 25.01.2007 tarihli, 2006/14449 Esas, 2007/524 Karar sayılı ilk bozma ilamında da belirtildiği üzere bu tür davalarda geçit kurulması nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir.

Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir.

Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Bozmaya uyulduğu halde bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Bu durumda mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılarak bilirkişiden karar tarihine yakın bir tarihte ek rapor alınmak suretiyle taşınmazın değeri yeniden belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken belirtilen husus gözetilmeden bozma öncesi 04.07.2008'de yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek çok düşük miktarda geçit bedeli depo ettirilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir. Kabule göre de hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen 1.839,16 TL ağaç bedelinin geçit bedeline dahil edilmemesi de doğru değildir.