Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/16291 K.2016/3500

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 15.10.2012 gününde verilen dilekçe ile yargılamanın yenilenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 25.06.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi yargılamanın yenilenmesini isteyen ... ve arkadaşları ile... vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 23.03.2016 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen ret kararı yargılamanın yenilenmesini isteyen ... ve arkadaşları ile..... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Yargılamanın yenilenmesine ilişkin dosya incelendiğinde;

...2. Tüketici Mahkemesinin 2012/1015 Esası üzerinden davacılar... ve....... tarafından davalı..... aleyhine açılan dava sonucu.... İli,... İlçesi, .... Mahallesi ... ada...sayılı parselde kayıtlı 14 no'lu bağımsız bölümle ilgili davalı adına olan tapu kaydının iptali ile daire satış tarihi olan 09.10.2009 tarihinden sonra gayrimenkul üzerine konulmuş olan her türlü kısıtlamalardan arındırılmış olarak davacı adına tesciline ve geç teslim nedeniyle uğranılan 21.000,00 TL kira bedelinin de davacıya ödenmesine dair verilen hükmün temyiz edilmeksizin 08.10.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Yargılamanın yenilenmesini isteyen ... ve 18 arkadaşı 14.11.2013 tarihli dilekçelerinde. Kendilerinin arsa sahibi olduklarını ve davalı şirket ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını ancak yüklenici olan şirketin sözleşme gereği edimini yerine getirmediği için ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/67 Esası üzerinden ana ve ek sözleşmelerin iptali ve şirket adına kayıtlı 14, 18, 20, 26, 28 ve 29 no'lu bağımsız bölümlerle ilgili tapuların iptali ile arsa sahipleri adına tescili için dava açıldığı, dava konusu bağımsız bölüm kayıtlarına 12.04.2013 tarihli ihtiyati tedbir kararı alındığını ve tedbir kararının 03.06.2013 tarihli ve... yevmiye no'lu işlemle tapu kaydına işlendiğini, dava konusu 14 no'lu bağımsız bölüm hakkında tedbir kararı bulunmasına rağmen hukuka aykırı olarak tedbirin kaldırıldığını ve hak kaybına uğradıklarını ileri sürerek yargılamanın yenilenmesini talep etmişlerdir.

Yargılamanın yenilenmesini isteyen.... vekili ise 24.02.2014 tarihli dilekçesinde; 165 ada 16 ve 17 (tevhitle 38) sayılı parsel üzerinde inşa edilen 1. normal kat 14 no'lu bağımsız bölümle taşınmazın tapusunun iptali ile üzerindeki (banka ipotekleri de dahil) tüm takyidatlardan ari olarak davacılar adına tesciline karar verildiğini, dava konusu taşınmaz üzerinde banka lehine 29.07.2011 tarihli ve ... yevmiye numarası ile 1.500.000,00 TL ipotek tesis edildiğini, usul ve yasaya aykırı biçimde ipoteğin kaldırıldığını ve ipotek alacaklısı bankanın davaya dahil edilmediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini istemiştir.

Kural olarak kesin hükme bağlanmış olan bir davaya yeniden bakılamaz. Bunun en önemli istisnası yargılamanın iadesi yoludur. Yargılamanın iadesi talebi, bir dava olup harca tabidir. Yargılamanın iadesi sebepleri HMK'nın 375. maddesinde tahdidi olarak sayılmıştır. Bunlar dışında bir sebepten dolayı yargılamanın iadesi yoluna başvurulamaz. Kıyas yolu ile genişletilemez.

"Üçüncü kişilerin hükmün iptalini talep etmesi" başlıklı HMK'nın 376. maddesinde aynen "Davanın taraflarından birisinin alacaklıları veya aleyhine hüküm verilen tarafın yerine geçenler, borçluları veya yerine geçmiş oldukları kimselerin aralarında anlaşarak kendilerine karşı hile yapmaları nedeniyle hükmün iptalini isteyebilirler." hükmü yer almaktadır.

Buna göre, yargılamanın iadesi yoluna, ancak davanın (kesin hükmün) tarafları (ve halefleri) başvurabilirler. Taraflar dışındaki kişiler, kural olarak hükme karşı yargılamanın iadesi yoluna başvuramaz. Ancak, hüküm aleyhine olan tarafın halefleri veya alacaklıları, istisna olarak, (kendi haklarına dayanak) o hükme karşı yargılamanın iadesi yoluna başvurabilirler (HMK m. 376).

Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hakime aittir. Dava dilekçesinin yazılış biçiminden ve açıklanan olaylardan anlaşıldığı gibi yargılamanın yenilenmesine dair istem, sonucu bakımından yargılamanın iadesi yoluyla, tapu iptali ile takyidatlardan temizlenmiş olarak tesciline dair kararının ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Usulün 376. maddesine göre, bir ilamın tarafları başkalarını zararlandırmak amacı ile hareket ederlerse alınmış olan ilam hakkında üçüncü kişiler, yargılamanın iadesi yoluna başvurabilirler.

Somut olayda; dava konusu 14 no'lu bağımsız bölüm yüklenici ....'ye arsa payı devri karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince verilmiş olup..... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/67 Esası üzerinden arsa sahiplerince sözleşmelerin iptali ve tescil istemli dava açıldığı ve bu bağlamda taşınmaz kaydına 03.06.2013 tarihinde tedbir kararının işlendiği, yine aynı taşınmaz kaydına yüklenici şirket aleyhine 29.07.2011 tarihinde ipotek konulduğu ve gerek tedbirin ve gerekse ipoteğin kaldırılması ile yargılamanın yenilenmesini isteyen üçüncü kişilerin (yüklenici....'den alacaklı olan kişiler) zarara uğradıkları için HMK'nın 376. maddesi hükmü uyarınca eldeki yargılamanın yenilenmesi davasını açmakta hukuki yararları olduğu ve bu yasal haklarına dayanarak eldeki bu davayı açtıkları görülmüştür.

O halde, mahkemece yargılamanın yenilenmesi istemlerinin kabulü ile iddia ve savunma doğrultusunda delillerin toplanarak oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle istemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup karar bozulmalıdır.