Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/1661 K.2014/4562

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 09.05.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 08.10.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne ..ada .. parsel sayılı, ..ada .. parsel sayılı ve .. ada .. parsel sayalı taşınmazların ortaklığının satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan Hazine vekili temyiz etmiştir.

Ortaklığın giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan (ortaklardan) biri veya bir kaçı diğer paydaşlara (ortaklara) karşı açar. Davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. HMK'nın 27. maddesi hükmü uyarınca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu itibarla, paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Somut olaya gelince, davaya konu .. ada .. parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında paylı malik "T.. oğlu A.. .. ada .. parsel sayılı taşınmazda paylı malik olan "H.. kızı Muradiye" ve .. ada .. parsel sayılı taşınmazda paylı malik olan "M.. oğlu Ş.." davada taraf değildir. Adı geçenler sağ ise kendileri ölmüş iseler usulüne uygun mirasçılık belgesi uyarınca belirlenecek mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması, bunun mümkün olmaması halinde 3561 sayılı Kanun uyarınca kayyum tayini gerekip gerekmediği

araştırılarak ilgiliye bu hususta dava açmak üzere süre verilmesi kayyım huzuruyla davanın görülerek taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Ayrıca, ..ada .. parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde "DSİ idaresince 2942 sayılı Kanunun 31/B maddesi gereğince kamulaştırılmıştır" şerhi bulunduğundan mahkemece, kamulaştırma şerhi üzerinde durularak, kamulaştırmanın hangi kurum adına yapıldığının ve kesinleşip kesinleşmediğinin tespiti, kesinleştiğinin anlaşılması halinde kamulaştırılan kısmının ifrazının mümkün olması halinde ifrazı ile kalan kısmın satışına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de dava konusu taşınmaz hem paylı, hem de elbirliği mülkiyet halinde kayıtlı olduğundan satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken sadece tapu kaydındaki hisseleri oranında taraflara ödenmesine karar verilmesi ayrıca Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazinenin harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin paydaş Hazine aleyhine de harca hükmedilmesi de doğru değildir.