Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/4833 K.2014/8376

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.12.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.11.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan R.. K.. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Bir kısım davalılar R.. (.. K..ve A.. D.. taşınmaz üzerindeki seraların, ağaçların ve derinkuyu sondajının kendilerine ait olduğunu beyanla bedellerinin kendilerine ödenmesini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne Antalya, A.. M.. Köyü ..ada .. parsel sayılı 5141 m2 arsa cinsli taşınmazın ortaklığının satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan R.. K.. vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı ve elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi mallarda paydaşlar veya ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Mahkemece paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının karar yerinde gösterilmesi gerekir. Satış bedelinin, satışına karar verilen taşınmaz paylı mülkiyet hükümlerine konu ise paydaşların tapudaki payları oranında, elbirliği halinde mülkiyet hükümlerine tabi olması halinde mirasçılık belgesindeki payları oranında hem paylı, hem de elbirliği mülkiyet halinin bir arada bulunması halinde ise tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olaya gelince; dava konusu .. ada .. parsel sayılı taşınmaz üzerindeki seralar sökülebilir ve kaldırılabilir nitelikte olduğundan muhdesat niteliğinde sayılmamasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ne var ki; taşınmaz üzerinde ağaçlar ve sondaj kuyusuna ilişkin de muhdesat iddiasında bulunulduğu anlaşılmakla ilgili paydaşa mülkiyetin tespiti davası açılması için HMK'nın 165. maddesi uyarınca süre verilmeli, davanın açılması halinde sonucunun beklenmesi ve oluşacak sonuca göre yukarıdaki esaslara uygun şekilde dağıtım kararı verilmesi gerekirken belirtilen hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; mahkemece hüküm fıkrasında satışın ne şekilde yapılacağının gösterilmesi gerekir. TMK'nın 699/3 maddesi uyarınca satışın genel açık artırma suretiyle yapılmasına karar verilmesi gerekirken mahkemece hüküm fıkrasında satışın ne şekilde yapılacağının belirtilmemiş olması doğru görülmemiştir.

Ayrıca, mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir. Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyetinin bir arada bulunması nedeniyle satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.