Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/5595 K.2014/10297

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 03.05.2010 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesinin istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; elatmanın önlenmesi talebinin reddine, barınağın kaldırılması suretiyle komşuluk hukukuna aykırılık teşkil eden davranışın giderilmesine dair verilen 03.10.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı E.. O.. vekili tarafından istenmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, paydaşı bulunduğu .. ada .. sayılı parsel sayılı taşınmazda 1/2 payın da davalılardan E.. O.. adına tapuda kayıtlı bulunduğunu, davalının taşınmaz üzerinde yapı ve köpek barınakları yaptığını, elatmasının önlenmesini ve yapıların kal’ini istemiştir. Davalı E.. O.., taşınmazda rızai fiili taksim bulunduğundan davanın reddini savunmuş, diğer davalı B.. O.. kendisine husumet düşmeyeceğini bildirmiştir.

Mahkemece, bilirkişilerin 11.07.2011 ve 03.12.2010 tarihli raporları çerçevesinde dava kısmen kabul edilmiş, “köpek kulübelerine giden ve ana yolla ayrı bir bağlantı yolu açmak, oluşan atık suların deşarjı için ızgara ve kanal sitemi oluşturmak, oluşan katı atıkları bölgeden uzaklaştırmak, davalının bu büyüklükte bir barınağın hem veteriner hekim kontrolü, hem de diğer eksik resmi işlemleri tamamlaması için il çevre ve orman müdürlüğü ve belediye başkanlığı ile koordinasyonu sağlamak, barınakta bulunan pitbul cinsi köpekler için hayvanların korunmasına dair uygulama yönetmeliğine uygun işlemleri yapmak,

mevcut köpek sayısı olan 60 sayısı makul görüldüğünden bu sayının üzerine çıkmamak, şartların yerine getirilmesi için davalıya 6 aylık süre verilmesine, bu 6 aylık süre içerisinde yukarıdaki işlemleri yapmaması halinde mevcut köpek barınaklarının dava konusu parselden kaldırılarak müdahalenin men’ine” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar Dairemizin 12.04.2012 tarihli, 2012/4465 E.-5383 K. sayılı ilamı ile “paya yönelik elatmanın önlenmesi davasının dinlenmesine olanak olmadığı ancak davada ayrıca komşuluk hukukuna aykırı kullanımın önlenmesinin de talep edildiği ve mahkemece yapılması gereken işin yeniden keşif yapılarak mevcut durumun Türk Medeni Kanununun 737. maddesi çerçevesinde incelenip paydaş olan davalı ve eşinin taşınmazı kullanım şeklinin taşkın olup olmadığı, diğer paydaşa kullanma biçiminin bir zararı olup olmadığı hususlarının duraksamasız tespit ettirilerek bir zarar varsa bunun giderilme biçiminin alınacak bilirkişi raporu ile saptanması ve hükmün infazında duraksamaya yer bırakmayacak şekilde hüküm kurulması gerektiği" gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak davacının elatmanın önlenmesi davasının reddine, bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda köpek barınaklarının kaldırılması gerektiği bildirildiğinden köpek barınaklarının kal'ine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı E.. O.. vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece kurulan ilk hükümde komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi için alınması gereken önlemler belirtildikten sonra 6 ay içerisinde bunların yerine getirilmemesi halinde köpek barınaklarının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu karara yönelik olarak davalı tarafça temyiz isteminde bulunulmuş, bu defa Dairemizin 12.04.2012 tarihli ilamı ile taşınmazın kullanım şeklinin taşkın olup olmadığı, bu kullanım biçiminden davacının bir zararının olup olmadığı ve zararın önlenmesi için alınacak tedbirlerin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde saptanması ve buna yönelik hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Burada öncelikle usuli kazanılmış hak kavramı üzerinde durulması gerekecektir. Bu kavram usul yasasında düzenlenmemiş olmakla birlikte Yargıtay İçtihatlarıyla kabul edilmiş ve geliştirilmiştir. Özellikle 09.05.1960 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararında “bir mahkemenin Yargıtay dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verme mükellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunmaması gerekir” kuralı benimsenmiştir. Bunun gibi bozulan kararın bozma sebepleri kapsamı dışında kalmış olan konuları artık kesinleşmiş sayılır ve kesinleşmiş olan kısımlar lehine olan taraf için usuli kazanılmış hak doğar.

Usuli kazanılmış hakka ilişkin bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince. Dairemizin 12.04.2012 tarihli bozmasından önce mahkemece kurulan hükümde köpek barınaklarının kaldırılması yönünde bir karar verilmemiştir. Bu hükümde, komşuluk hukukuna aykırı davranışın alınacak önlemlerle giderilmesine dair karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı taraf temyiz talebinde bulunmamış, hükmü davalı temyiz etmiştir.

Başka bir deyişle Dairemizin 12.04.2012 tarihli bozma kararına mahkemenin uyması ile davalı lehine köpek kulübelerinin kaldırılmaması yönünde usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bu nedenle, mahkemece davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeksizin köpek barınaklarının kaldırılmasına karar verilmesi ve Dairemizin bozma ilamı gereği yerine getirilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.