Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/6657 K.2014/12288

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 26.09.2012 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkının terkini istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; karar vermeye yer olmadığına dair verilen 03.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 04.11.2014 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av. R.. T.. geldi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Davacı, davalı ile düzenledikleri sözleşme uyarınca 2.. parsel sayılı taşınmazda tesis edilen intifa hakkının çekilmez hale geldiğini ileri sürerek intifa hakkının terkinini 09.02.2013 günlü dilekçe ile de taşınmazdaki intifa hakkı terkin edildiğinden davanın konusunun kalmadığını, bu nedenle konusuz kalan dava hakkında yargılama yapılmasına yer olmadığına karar verilmesini ve AAÜT’nin 12. maddesi uyarınca vekalet ücreti takdir edilmesini istemiştir.

Davalı, aktif dava ehliyeti bulunmayan davacılardan Serba Ltd. Şti. ile akaryakıt bayilik sözleşmesi düzenleyerek taşınmazda ipotek ve intifa hakkı tesis edildiğini, TMK’nın 796. maddesi koşulları oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusuz kaldığından karar vermeye yer olmadığına karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, intifa hakkının terkini isteğine ilişkindir.

TMK'nın 794. maddesindeki tanıma göre intifa hakkı taşınırlar, taşınmazlar hatta haklar veya bir mal varlığı üzerinde tesisi mümkün olan ve hak sahibine konusu olan şeyden yararlanma hakkı veren bir irtifak türüdür.

Taşınmaz mallar üzerinde intifa hakkı, resmi senedin düzenlenerek tapuya tescili ile kurulur. İntifa hakkı, bir süreyle sınırlı olarak kurulmuşsa sürenin dolması veya bu süreden önce intifa hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi, intifa hakkı sahibinin ölümü veya tüzelkişi ise tüzel kişiliğin sona ermesi, konusu olan şeyin bütünüyle, harap olması sebebiyle artık ondan yararlanma olanağının kalmaması durumlarında sona erer. (TMK m.796)

Somut uyuşmazlıkta, dava konusu 2.. parsel sayılı taşınmazda davalı yararına intifa hakkının tesis edildiği 02.05.2008 tarihinde davalı S... Ltd. Şti. taşınmazın malikidir. Dava tarihinden önce davalı şirket mülkiyeti davacılar Pelin ve Tuncay’a devrettiğinden malikliği sona ermiştir. Malikler Pelin ve Tuncay da yargılama sırasında taşınmazın mülkiyetini dava dışı üçüncü kişiye nakletmiştir. Taşınmazın aynına ilişkin davalar taşınmaz maliki tarafından açılabilir.

İntifa hakkı sahibi haksız bir nedenle intifa hakkını terkinden kaçınması halinde taşınmaz maliki intifa hakkının terkinini istiyebilir. Ayrıca, HMK’nın 125/2 maddesi gereğince dava konusunun davacı tarafından devredilmesi halinde devralmış kişi görülmekte olan davada davacı yerine geçer. Somut olayda dava konusu 2.. parsel sayılı taşınmazın mülkiyeti dava açılmadan önce davacılar Pelin ve Tuncay’a devredildiğinden davacı şirketin aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır.

Dava tarihinde malik olan Pelin ve Tuncay da yargılama sırasında mülkiyeti dava dışı üçüncü kişiye devrettiklerinden aktif dava ehliyetleri sona ermiştir.

Mahkemece, yukarıda yapılan saptamalar uyarınca aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.