Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/6765 K.2014/9930

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 05.10.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.01.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Kazım Haydar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece davanın kabulü ile taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, karar verilmiştir. Hüküm, davalı Kazım Haydar tarafından temyiz edilmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde, dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşlara, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay verme mümkün değildir.

Paydaş olmayan muhdesat sahibi veya mirasçıları ancak paydaşlar aleyhine sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak tazminat yahut alacak davası açabilir.

Somut olaya gelince, Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/71 Esas, 2011/81 Karar sayılı ilamı ile dava konusu.. parsel sayılı taşınmazda bulunan kümesin ve ... parsel sayılı taşınmazda bulunan iki katlı betonarme evin davalı K. H.a ait olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davanın kabulü ile taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, satıştan elde edilecek gelirin Fen Bilirkişisi İbrahim Barukcu'nun 10.12.2012 tarihli ek raporunda belirttiği gibi, dava konusu .. sayılı parselin satışından elde edilecek gelirden taşınmaz üzerinde bulunan iki katlı betonarme evin değerinin % 79,66 oranında ev sahibi M.S. oğlu K. H.'a ödenmesine karar verilmiş ancak ... sayılı parsel üzerinde bulunan muhdesata isabet eden kısım hakkında hüküm kurulmamıştır. Fen Bilirkişisi İbrahim Barukcu'nun 10.12.2012 tarihli ek raporunda belirttiği gibi 277 parselin satışından elde edilecek gelirden muhdesata isabet eden % 67,17 oranında muhdesat sahibi M. S. oğlu K. H.a ödenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de, Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin 1 sayılı Tarifesine göre, taşınmazların satış bedeli üzerinden “binde 11,38” nispi karar harcı alınması gerekirken “binde 9,9” harç alınması da doğru görülmemiştir.