Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/7174 K.2014/11984

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 23/03/2012 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/06/2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davalı, kamulaştırma bedelinin kayıt maliki tarafından az bulunarak tezyidi bedel davası açıldığını, açılan davanın sonucu beklenerek ipotekle güvence altına alınan miktarın artırılmasını istemiştir.

Mahkemece, dava konusu ipoteğin dava tarihi itibariyle (Euro, Dolar, altın, tüketici ve üretici fiyat endeksi, ücret artış oranı, mevduat faizi, arsa emlak vergisinin ortalama değeri esas alınarak) güncelleştirilmiş değeri yönünden hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek 617,14 TL olarak hesaplanan bedel her iki davacı yönünden 1234,28 TL olarak kabul edilmiş, davacı Osman tarafından ödeme yapılan 1.900,00 TL den mahsup edilerek fazla yatırılan kısmın istek halinde iadesine, ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

İpotek, kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) Türk Medeni Kanunu’nun 856. maddesi uyarınca tapu siciline tescil edilmesi gerekir.

Alacak sona erdiği halde alacaklı terkin taahhüdüne rağmen terkin talebinde bulunmazsa taşınmaz maliki rehnin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir. Ancak bunun için, ana para ipoteğinde sözleşmedeki miktar ödenmiş olmalı veya ödenmemişse mahkemeye depo edilmelidir.

1-Davacıların temyiz itirazları yönünden;

a)Davacılardan O.. A..'ın 25.10.2007 tarihinde 1.900,00 TL arsa bedeli fiyat farkı olarak ödemek suretiyle 1.900,00 TL ipotek bedelini kabul ettiği anlaşıldığından davacılardan O.. A..'ın tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

b)Davacı F.. A..'ın temyiz itirazlarına gelince;

Somut olayda; 21.04.1998 tarihli Encümen Kararı ile davalı yararına 1.000.000,00 TL için 4 yıl süreli kanuni ipotek konulduğu görülmektedir. İpoteğin çerçevesini resmi senet çizeceğinden, resmi senette belirtilen vadeden sonra ipotek bedelinin artırılabileceği kararlaştırılmadığına göre ipotek alacaklısı sözleşme hilafına bu bedelin artırılmasını isteyemez. İsteyebileceği sadece ipoteğin tesis edildiği tarihten 4 yıl sonrası için ana para ve faiz alacağından ibarettir.

Her ne kadar 2981 sayılı Yasanın 9/c maddesi uyarınca kamulaştırılarak bedeli karşılığı davacıya satılan taşınmazın önceki malik tarafından açılan bedel artırımı davası sonucu fark ortaya çıkması durumunda bu fark davacıdan istenebilir ise de davalı idare mevcut ipoteğin fark bedelinden kaynaklanan alacağına uyarlanmasını talep edemez. Bunun için ya ek ipotek aktinin tesisi veya yeni bir ipotek akti kurulması gerekir. Alacağın ipotek ile teminat altına alınmaması iradi olarak ödenmesine engel teşkil etmeyeceği gibi ayrı bir dava açılarak hükmen tahsiline de engel değildir.

Açıklanan nedenlerle diğer davacı F.. A.. yönünden, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda mahkemece sadece ipoteğin tesis edildiği tarihten 4 yıl sonrası için ana para ve gecikme faiz alacağı ile icra takibi yapılmışsa takip giderleri hesaplattırılıp bunların toplamı alacaklıya ödenmek üzere davacıya depo ettirilmeli, eksiksiz depo edilirse ipotek şerhinin terkinine karar verilmelidir.

2-Davalı belediye vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

a)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalı Kepez Belediye Başkanlığı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

b)Davacı O.. A..'ın, 25.10.2007 tarihinde 1.900,00 TL arsa bedeli fiyat farkını ihtirazi kayıt ileri sürmeden ödediğine göre mahkemece davacı O.. A.. tarafından yatırılan fazla ipotek bedelinin iadesine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.