Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/9275 K.2014/10790

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 19.10.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07.06.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı M.. Ö.. tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı, davacı ile davalıların paylı malik oldukları 510 ada 88 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın aynen taksim suretiyle, olmadığı takdirde satış suretiyle giderilmesini istemiştir.

Davalı M.. Ö.. davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine karar verilmiş, Konya İli, C.. İlçesi, A.. mahallesi Y.. mevkinde kain 5.. ada 8.. parsel sayılı taşınmazın ifraz krokisinde (A) ile gösterilen bölümünün davacı O.. İnşaat Nakliye Tuz Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. adına, ifraz krokisinde (B) ile gösterilen bölümünün ise davalılar H.. D.., S.. B.., G.. A.., O.. A.., S.. T.., M.. A.., V.. A.., M.. Ö.., A.. A.. ve H.. O.. adlarına müştereken tapuya tesciline hükmolunmuştur.

Hükmü, davalılardan M.. Ö.. temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise belediyeden, belediye dışında ise İl İdare Kurulundan 3194 sayılı İmar Kanunu ve Yönetmeliğine göre bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur. Belediyeler veya İl İdare Kurullarınca onaylanması gereken ifraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlarsa hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlığa gelince;

Dava konusu 510 ada 88 parsel sayılı taşınmaz tarla vasfında olup 100,000,00 m2 yüzölçümüne sahiptir. Davacı şirket taşınmazın 1/2'sinin maliki olup diğer davalılar 1/20'şer oranında paydaştırlar. Dosya içerisindeki 05.04.2013 tarihli B..P.. imzalı bilirkişi raporunda taşınmazın aynen taksiminin ancak iki parçaya bölünmek suretiyle mümkün olduğu belirtilmiş, mahkemce de söz konusu bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Ancak rapora ekli kroki belediye encümeni tarafından onaylanmış değildir. Dosya içerisindeki belediye encümeni kararı dava tarihinden çok önceki bir tarihe (07.09.2004) ait olup hükümdekinin aksine 510 ada 88 parsel sayılı taşınmazın A, B, C, D, E, F, G, H, K, L, ve M şeklinde 11 (onbir) parçaya ifraz edilerek mal sahipleri adına tescil edilmesinde sakınca olmadığı belirtilmektedir.

Diğer yandan Cihanbeyli Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 24.06.2014 tarihli yazılarına göre dava konusu edilen 5.. ada 8.. no'lu parselin ifraz krokisine göre incelenmesi sonucunda ifrazının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Dosyadaki mevcut deliller ve bilhassa Cihanbeyli Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 24.06.2014 tarihli yazılarına göre hükme esas alınan ifraz krokisinin belediye encümenince onaylanmadığı gibi dava konusu edilen 510 ada 88 no'lu parselin aynen taksiminin de mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu açıklamalar doğrultusunda aynen taksimin mümkün olmaması durumunda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.