Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/9706 K.2015/994

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.03.2013 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın HMK 114/1-i, 115/1-2,303. maddeleri gereğince usulden reddine dair verilen 23.01.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, HMK 114/1-i, 115/1-2, 303. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/42 E., 2013/25 K. Sayılı dosyasında davacı ..., davalı ... adına haksız olarak tescil edilen 2,5 metrelik yerin tapusunun iptaliyle kendi adına tescil edilmesini talep etmiş ise de 24.01.2013 tarihli ön inceleme ve tahkikat duruşmasında davacı dava konusu yerden geçit hakkı istediğini, yolunun kapanmamasını talep ettiğinden mahkemece de davacının talebi geçit hakkı kurulması olarak nitelendirilmiş ancak davanın tapu iptali ve tescil olarak yanlış açıldığından hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiş ve bu karar temyiz edilmeden kesinleşmiştir.

Hukuk düzeninde istikrar sağlama amacı taşıyan kesin hüküm, hükme karşı yasa yollarının tükenmesi (şekli anlamda kesin hüküm) ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir daha dava konusu yapılmaması (maddi anlamda kesin hüküm) şeklinde hukuk yargılama sistemimizde yer almaktadır.

Şekli anlamda kesinleşmeyi zorunlu kılan, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yeniden dava konusu yapılamaması amacını güden maddi anlamda kesin hüküm 6100 sayılı HMK’nın 303. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan maddeye göre bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın, taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.

Her ne kadar her iki davanın tarafları ve dava konusu aynı ise de mahkemece önceki davanın hukuki sebebi geçit hakkı olarak nitelendirildiğinden görülmekte olan bu dava da tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin bulunduğundan davanın kesin hüküm sebebiyle reddi doğru değildir.

Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek davacının talebi doğrultusunda gerekli inceleme ve araştırmalar yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.