Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2014/9869 K.2015/785

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.06.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.04.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir. Davacı, 7560 ada 3 parsel sayılı taşınmazın satış yoluyla ortaklığının giderilmesini istemiştir. Davalı Hazine, davacı tarafın satın alma teklifinde bulunmadığını, aynen taksimin mümkün olmaması halinde dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan şerh ile yükümlü olarak satışına karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, tapu kaydındaki takyidatlar baki kalmak üzere satılmak suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davacı ve davalı vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%.....) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olaya gelince, dava konusu 7566 ada 3 parsel sayılı taşınmaz imar uygulaması sonucu 3, 22, 23, 24 parsel sayılı taşınmazlardan alınan payların birleştirilmesi ile oluşmuştur. Dosya içerisindeki bilirkişi raporuna göre, 24 parsel sayılı taşınmazda bulunan Hazine fazlalığı şerhinin dava konusu edilen taşınmaza uygulanması sonucu Hazine payına düşen 11,34 m2 ve davacı payına düşen 7,24 m2 Hazine fazlalığı bulunduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu taşınmazın tapu kaydında da Hazine fazlalığı şerhi mevcut olup hükme esas alınan bilirkişi raporunda, üzerinde bulunan bina nedeniyle satış bedelinin oran kurulmak suretiyle dağıtılmasına karar verilmiş ise de uygulanan bu yöntem arsa bedeli Hazine fazlalığının düşülmesi suretiyle belirlendiğinden doğru değildir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan hak ve mükellefiyetlerle birlikte oran kurularak satışına karar verilmesi gerekirken hatalı hesaplamaya dayalı olarak kurulan oran üzerinden satışına karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.