Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/11718 K.2017/3317

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.10.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 18.02.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, İİK'nın 121. maddesi uyarınca alınan yetki belgesine dayalı olarak açılan ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkiline olan borcu nedeniyle davalılardan ... hakkında icra takibi başlatıldığını ve takip neticesinde borçlu davalının 10, 20 ve 47 parsel sayılı taşınmazlardaki hisseleri üzerine haciz konulduğunu, icra hukuk mahkemesince kendilerine haczedilen taşınmazlardaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesi için dava açmak üzere yetki verildiğini belirterek dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ..., davacıya herhangi bir borcunun olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde davaya konu taşınmazların mahkemenin 2011/349 Esas sayılı bir diğer dava dosyasında davalı olduğu ve anılan dosyanın karara çıktığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. Davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazların kayıt maliklerinden ...’ın davada taraf olarak yer almadığı, davalı olarak gösterilen kayıt maliki...’ın ise nüfus kaydına göre 12.06.2010 tarihinde öldüğü,ancak mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesi ibraz edilmeden dahili davalı dilekçesi verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda kayıt maliki ...’ın mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesinin temini ile tespit edilecek mirasçılarının, yine, davada taraf gösterilmeyen kayıt maliki ...’ın sağ ise kendisinin ölü ise usulüne uygun ibraz edilecek mirasçılık belgesine göre tespit edilecek mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Diğer taraftan, 6100 sayılı HMK'nın 320. maddesinde basit yargılama usulüne tabi davalarda uyulması gerekli kurallardan bahsedilmektedir. Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen “Mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir” hükmü, tarafların dilekçelerin verilmesi aşamasından sonra, dilekçeler ve dosyada yer alan deliller yeterli görülüyorsa ayrıca ön inceleme yapmadan ve duruşma açmadan da karar verilebileceği anlamındadır. Başka bir ifade ile bu hüküm basit yargılama usulünde kanun koyucu tarafından yazılı yargılama usulünden farklı olarak yargılamanın daha kısa sürede tamamlanabilmesi için düzenlenmiş olup kanunun amacına aykırı olarak davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında, yazılı yargılama usulündeki ön inceleme aşamasının yerine geçecek olan ilk duruşmada nelerin yapılabileceği, üçüncü fıkrada ise basit yargılama usulünde tahkikatın nasıl yürütüleceği belirtilmiştir.

Mahkemece,yukarıda değinilen ve 6100 sayılı HMK’da öngörülen usuli işlemler yerine getirilmeden ve dilekçeler aşaması tamamlanmadan evrak üzerinde karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre de; davacının tarafı olmadığı bir dava bakımından derdestlik veya kesin hükmün söz konusu olamayacağı açıktır. Ne var ki, mahkemece, hükme esas alınan 2011/349 Esas sayılı dava dosyası dosya içerisinde bulunmadığı gibi anılan dosya ile ilgili herhangibir bilgi ve belge de dosya içerisinde bulunmamaktadır. Mahkemece, açıklandığı üzere, denetime elverişsiz şekilde hüküm kurulması doğru değildir.