Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/1258 K.2015/4727

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 19.04.2011 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle tayin olunan 28.04.2015 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av. ... geldi. Başka gelen olmadı Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı, paydaşı olduğu 22 parsel sayılı taşınmazın dava dışı paydaşının payını 01.09.2010 tarihinde, 26 ve 34 parsel sayılı taşınmazların dava dışı paydaşlarının da paylarını 31.12.2010 tarihinde satış yoluyla davalıya devrettiklerini, satışa ilişkin bildirim yapılmadığını ileri sürerek önalım nedeniyle payların adına tescilini istemiştir.

Davalı, taşınmazda fiili taksim bulunup kullanılan alanların zeminde belli olduğunu, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmazdaki payını kısmen veya tamamen üçüncü kişiye satması halinde, diğer paydaşlara, satılan bu payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak, paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve pay satışı yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Önalım davasına konu payın ilişkin bulunduğu taşınmaz paydaşlarca özel olarak kendi aralarında taksim edilip her bir paydaş belirli bir kısmı kullanırken bunlardan biri kendisinin kullandığı yeri ve bu yere tekabül eden payı bir üçüncü şahsa satarsa, satıcı zamanında bu yerde hak iddia etmeyen davacının

tapuda yapılan satış nedeniyle önalım hakkını kullanması TMK’nın 2. maddesinde yer alan dürüst davranma kuralı ile bağdaşmaz. Kötüniyet iddiası 14.2.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu gibi halde savunmanın genişletilmesi söz konusu değildir. Eylemli paylaşmanın varlığı halinde davanın reddi gerekir.

HMK'nın 166. maddesi gereğince; aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir.

Somut uyuşmazlıkta, 22, 26 ve 34 parsel sayılı taşınmazlarda davacı, davalı ve dava dışı üçüncü kişiler paydaştır. Dava dışı paydaş Emra Şeyhismailoğlu davalının 22 parsel sayılı taşınmazda edindiği pay nedeniyle İslahiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/1424 Esasında kayıtlı davayı açmıştır. 11.06.1947 günlü 1947/5-18 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararında da vurgulandığı üzere önalım hakkından, dava açan paydaş sayısınca pay oranı dikkate alınmaksızın eşit olarak faydalanacaklardır. Bu nedenle, görülmekte olan davada ve dava dışı Suat’ın açtığı davada verilecek hüküm sonuçları birbirini etkileyecektir. Dolayısıyla, anılan davalar arasında dava konusu ve taraf yönünden bağlantı bulunduğundan birleştirilerek görülmesi gerekir.

Mahkemece, açıklanan bu husus dikkate alınmadan davanın esasının karar bağlanması doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.