Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/1264 K.2015/4731

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 23.09.2005 birleştirilen davalarda 28.09.2005, 10.10.2005 ve 08.12.2005 gününde verilen dilekçeler ile tapu iptali ve tescil; ıslah dilekçesi ile de ikinci kademede tazminat istenmesi üzerine yapılan bozmaya uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 08.11.2013 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 28.04.2015 günü için yapılan tebligat üzerine davacılar vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı ... vekili Av. ... geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Davacılar Ayla ve Gökhan, davalı arsa maliki ... ile davalı yükleniciler .... ve .... arasında ... Noterliği’nin 03.12.2001 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenicilere bırakılan 2 parseldeki 14 numaralı bağımsız bölümü 16.03.2005 tarihinde ... Noterliği’nin de düzenlenen satış vaadi sözleşmesi ile yüklenicilerden temlik alıp bedelini ödediklerini, yüklenicilerin arsa malikine karşı edimini yerine getirdiğinden ikamet ettikleri taşınmazın tapu kaydının devredilmesi gerektiğini ileri sürerek, taşınmazın adlarına tescilini istemişlerdir.

Birleştirilen davalarda da, davacılar yüklenicilerden temlik aldıkları taşınmazların adlarına tescilini istemişlerdir.

14.01.2013 günlü ıslah dilekçesi ile de davalı arsa maliki ile davalı yükleniciler arasında 03.12.2001 tarihinde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat

sözleşmesine ek olarak yapılan 31.12.2002 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti ile taşınmazların adlarına tescilini veya eksik işler bedelinin depo ettirilerek taşınmazların adlarına tescilini veya taşınmazların rayiç ve yapılan faydalı imalatlar değerleri toplam bedelinin yüklenicilerden alınmasını istemişlerdir.

Davalı arsa maliki, yetki ve görev itirazında bulunarak, davacılar ile yüklenici arasındaki sözleşmenin tarafı bulunmadığından husumet düşmediğini, sözleşme gereği yüklenici temlikinin ancak inşaatın %90 seviyesinden sonra olanaklı olduğunu; davalı yükleniciler ise, görev itirazında bulunarak, arsa maliklerine karşı edimini yerine getirdiğinden arsa maliklerinin karşı edimlerini yerine getirmesi için dava açtığını, taşınmazda kat irtifakı kurulmadığından davacıların talep hakkının doğmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, davacıların temyizi üzerine Dairemizin 19.10.2010 günlü ve 2010/8105-10837 sayılı ilamıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2005/441 esas sayılı dava sonucunun beklenilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda arsa maliki ile yükleniciler arasındaki asıl sözleşmenin eki olan sözleşme edimlerinin yerine getirilmedği gerekçesiyle tapu iptali ve tescil isteminin, bozma kararından sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle de bedel isteminin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili ile davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan davacıların tapu iptali ve tescil, ikinci kademedeki istek ise tazminat taleplerine ilişkindir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, arsa maliki davalı üniversite ile yüklenici diğer davalılar arasında İstanbul 24. Noterliği’nde 03.12.2001 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca 868 ada 2 parsel sayılı taşınmazda mesken ve dükkandan oluşan bina ile arkeoloji araştırmaları merkez binası yapılacak,

inşaat %90 seviyesine gelince yükleniciye bırakılan bağımsız bölümler devredilecektir.

Bu sözleşmenin tadili niteliğinde aynı noterlikte 31.12.2002 günü düzenlenen sözleşme gereğince de arkeoloji araştırmaları merkez binasının 8519 ada 2 parsel sayılı taşınmazda yapılması kararlaştırılmıştır. ...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2005/316-316 sayılı dosyasına sunulan rapordan 868 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki binanın iskan ruhsatının alınması dışında davalı yüklenicinin ediminin tamamlandığı anlaşılmaktadır.

Dairemizin bozma kararında bekletici sorun yapılması gerektiği vurgulanan Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin denetiminden geçerek kesinleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2005/441 esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu ile yüklenicilerin arkeoloji araştırmaları merkezi binası yapılmasına ilişkin edimini yerine getirmediği, dolayısıyla da imalatlarının % 19 eksik bulunduğu saptanmıştır.

Bu durumda ihale şartnamesi ve geçerliliğini koruyan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği yükleniciler bağımsız bölüm edinme hakkı elde edememişler, davacıların da yüklenicinin temlikine dayanarak tescil talep hakları doğmamıştır. Ancak, davacılar tarafından davalı arsa malikine karşı arkeoloji araştırmaları merkez binasına ilişkin olarak edimin yerine getirildiği, bu nedenle taşınmazların adlarına tescili istemiyle ilgili ....

Tüketici Mahkemesi’nin 2013/2048 esasında dava açıldığı, bu davada alınan bilirkişi raporunda da 8519 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki edimin tamamının yerine getirildiği belirtilmiştir.

Yüklenicilerin arsa malikine karşı edimlerini hangi oranda yerine getirdiği, davacıların temlike dayalı tapu iptali ve tescil isteminde bulunup bulunamayacakları bu dava sonucunda belirleneceğinden, görülmekte olan davanın sonucunu etkileyecektir. Bu nedenle, .... Tüketici Mahkemesi’nin 2013/2048 esas sayılı davanın HMK’nın 165. maddesi uyarınca bekletici sorun olarak kabul edilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece, belirtilen bu husus gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.