Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/15516 K.2018/3853

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.05.2014 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve yıkım, birleştirilen davada 21.04.2015 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne dair verilen 06.07.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı-birleştirilen davada davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Asıl dava, elatmanın önlenmesi ve yıkım; birleştirilen dava geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, müvekkillerine ait 156 ada 88 parsel üzerinde 4 katlı bir bina bulunduğunu, bitişiğinde yer alan davalılara ait 90 parsel üzerinde de 3 katlı bir bina bulunmakta olup davalıların bu binaya girip çıkmak için müvekkillerine ait taşınmazın bir kısmını kullandığını, bu durumun düzeltilmesini istedikleri halde dikkate almadıklarını ileri sürerek davalıların müdahalesinin önlenmesini ve tecavüzlü kısımların yıkılmasını talep etmiştir.

Davalılar, 90 parsel üzerinde bulunan 3 katlı binada ilk oturdukları zamandan beri bina girişinin arka tarafta olup binaya girip çıkmak için zorunlu olarak davacılara ait taşınmazdan geçtiklerini, dava konusu bu binaların davacı ...'in gözetiminde ve bilgisi dahilinde yapıldığını, o zaman bu duruma itiraz etmeyen davacıların kötüniyetli olarak bu davayı açtığını belirterek davanın reddini savunmuş; birleştirilen davada ise taraflarına ait 90 parselde bulunan binadaki bağımsız bölümler lehine karşı tarafa ait 88 parsel üzerinde uygun bir bedel karşılığında geçit hakkı kurulmasını istemişlerdir.

Mahkemece, asıl davanın reddine; birleştirilen davanın kabulü ile 156 ada 90 parsel üzerindeki davacılara ait 1, 2 ve 3 no'lu bağımsız bölümler lehine 88 parsel üzerindeki davalılara ait 1, 2 ve 3 no'lu bağımsız bölümler aleyhine 04.02.2015 tarihli teknik bilirkişi raporu ve ekli krokisinde A harfiyle gösterilen 9,33 m2'lik bölümden geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar-birleşen davada davalılar vekili temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine "mutlak geçit ihtiyacı" veya "geçit yoksunluğu", ikincisine de "nispi geçit ihtiyacı" ya da "geçit yetersizliği" denilmektedir.

Somut olaya gelince; her ne kadar birleştirilen davanın kabulü ile geçit hakkı kurulmasına karar verilmiş ise de lehine geçit tesis edilen 156 ada 90 parsel sayılı taşınmazın yola cephesi bulunduğundan geçit ihtiyacı olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, asıl davanın kabulü ile elatmanın önlenmesine; birleştirilen davanın ise geçit ihtiyacı bulunmadığından reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde birleştirilen davanın kabulü ile geçit hakkı tesisine karar verilmesi doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.