Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/16049 K.2017/825

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 10.12.2012 gününde verilen dilekçe ile mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesinin verilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 16.06.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili ve davalı ... Vakıflar 1. Bölge müdürlüğü vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

Dava, mirasçılık belgesinin iptaliyle yeni mirasçılık belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Davalı ... Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü vekili, davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, davanın kabulüyle Hazinenin mirasçı olduğunu gösteren ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1997/1044 E, 1998/439 K. sayılı mirasçılık belgesinin iptaliyle ...'in mirası 4 pay kabul edilerek 1/4'ünün eşi ...'e, 3/4 payının ...'e aidiyetine karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... vekili, davalı ... Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü vekili temyiz etmiştir.

Somut olayda; ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1950/1473-1506 E. K sayılı mirasçılık belgesinde 24.02.1950 tarihinde vefat eden ... oğlu ...'in mirası 1 pay kabul edilerek ...'e aidiyetine karar verildiği, ...

7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1987/784-774 E. K. sayılı mirasçılık belgesinde 02.03.1987 tarihinde vefat eden Apostol Agnidis'in mirasının 4 pay kabul edilerek 1 payın eşi ...'ye, 3 payın kızı Evridiki'ye aidiyetine karar verildiği, muris ... oğlu ...'e ait taşınmazlarda, anılan veraset belgelerine dayanılarak intikallerin gerçekleştirildiği, ... adına ... Muhakemat Müdürlüğü'nün ...

5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1997/1044 E., 1998/439 K. sayılı dosyasında ... ve ...'e karşı açtığı veraset ilamının iptali davasında davanın kabulüne, ...

9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1950/1473-1506 E. K sayılı veraset ilamının iptaliyle 24.02.1950 tarihinde vefat eden ... oğlu ...'in mirasının ...'ye aidiyetine karar verildiği, davalıların temyiz ve karar düzeltme taleplerinin reddedilerek kararın kesinleştiği, iç hukuk yolları tükenince davalıların Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurduğu,

AİHM'in 21668/02 sayılı davada 1 nolu protokolün 1. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkının ihlal edildiğine, AİHS'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı ve 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağından doğan şikayetlerin ayrı ayrı incelenmesine gerek olmadığına, sözleşmenin 41. maddesinde düzenlenen hakkaniyete uygun tatminin uygulanmasının söz konusu olmadığına karar verilmiştir.

Davalıların adına veraseten intikali gerçekleştirilen 126 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, 24.02.1950 tarihinde vefat eden ... oğlu ...'in mirasının ...'ye aidiyetine karar verilen mirasçılık belgesine dayanılarak tapusunun iptaliyle Hazine adına ve tescili sağlandığı, davacıların AİHM'in 21668/02 sayılı davada mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verildiği için tapu iptali ve tescil davasının dayanağı kalmadığını iddia ederek ...

8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/360 Esasına kayıtlı tapu iptal ve tescil davasını açtığı, bu davada davacı tarafa hasımlı mirasçılık belgesi davası açmaları için ara karar verildiği, ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1997/1044 E., 1998/439 K. sayılı mirasçılık belgesinin iptaliyle kök muris ...'in oğlu ... mirasının davacılara ait olduğuna dair mirasçılık belgesinin verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mirasçılık belgesi, mirasçıların miras bırakanla irs ilişkisini ve miras paylarını gösteren bir belgedir. Hukukumuzda mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin davaların kural olarak hasımsız olarak açılması ve çekişmesiz yargı yolu ile görülüp sonuçlandırılması gerekmekte ise de, hukuki yarar bulunması koşulu ile bu tür davaların uyuşmazlık çıkaran kişiler hasım gösterilmek suretiyle hasımlı olarak açılması ve çekişmeli yargı yolu ile görülüp sonuçlandırılması da mümkün bulunmaktadır.

Mahkemece, muris ...'in ölüm tarihi itibariyle Türkiye ile Yunanistan arasında karşılıklılığın bulunup bulunmadığı araştırılmadan mirasçılık belgesinin verildiği anlaşılmaktadır. Murisin ve tek mirasçısı ...'in Yunan Vatandaşı olduğu, muris'in Türkiye'deki gayrımenkulleri için mirasçılık belgesi istenildiğinde, Türk Hukukunun uygulanması ve Tapu Kanunu 35. maddesi doğrultusunda mirasın açıldığı tarihte Türkiye-Yunanistan arasında karşılıklılık ilkesinin bulunup bulunmadığının araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. -3-

Kabule göre de, muris ...'in mirasçısının ... olduğuna ilişkin mirasçılık belgesinin iptaliyle yeni mirasçılık belgesinin verilmesi talep edilmesine rağmen murisin oğlu ...'e ait mirasçılık belgesinin verilmesi de doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY

Dava, ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1044 Esas sayılı mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Hazine tarafından ... ile ... aleyhine açılan davada, mahkemece ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1950/ 1473- 1506 Esas ve Karar sayılı ilamın iptaline, 24.02.1950 tarihinde ölen ... oğlu 1278 doğumlu ...'in mirasının ...ye aidiyetine karar verilmiş, hüküm kesinleşmiştir.

Kural olarak mirasçılık belgesi mirasçılık sıfatını kanıtlayan ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belgedir. Çekişmeli yargı sonucu verilen mirasçılık belgesi ise davanın tarafları yönünden kesin hüküm oluşturur. Ancak mirasçılık belgesi tapudaki mülkiyet çekişmesini çözen bir dava değildir. Bunun için ayrı bir dava açılması gerekmektedir.

Davacılar, ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1044 Esas sayılı davada davalı tarafta yer almış ve aleyhte verilen karar davacılar yönünden kesinleşmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ... Türkiye davasında mülkiyet haklarının ihlal edildiğine karar vermiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 375/i maddesi gereğince kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumayı Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile tespit edilmiş olması yargılamanın iadesi sebebi olarak kabul edilmiştir. Yargılamanın iadesini isteme süresi Hukuk Muhakemeleri Kanununun 377/1- e madesi gereğince Avrupa İnsan Hakları kesinleşmiş kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç aydır. Bu süre aşılmıştır. Esasen davacıların yargılamanın iadesine dair bir talepleri de bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1044 Esas sayılı mirasçılık belgesinin iptali davası davacılara husumet yöneltilerek açıldığı ve verilen kararın davacılar yönünden kesinleşmiş olması nedeniyle, bu mahkeme tarafından verilen kararın kesin hükmün sonuçlarını doğurduğu bu sebeple davanın reddine karar verilmek üzere bozulması gerektiğini düşündüğümüzden sayın çoğunluğun kararının gerekçesine katılamamaktayız.