Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/1629 K.2015/2584

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.11.2012 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 01.10.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, murisi ...'ın 13.10.2010 tarihinde vefat ettiğini, mirasçı olarak geriye eşi ... ve çocukları ... ve ...'nin kaldığını, mirasçılar tarafından her ne kadar mirasçılık belgesi alınmış ise de yaptıkları araştırma sonunda murisin terekesinin borca batık olduğunun tespit edildiğini, TMK'nın 605/2 maddesi gereğince mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı vekilleri, davanın reddini talep etmiştir

Mahkemece, davanın kabulü ile ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, Cilt; ..., Hane; ..., BSN; ...'de nüfusa kayıtlı olup 13.12.2010 tarihinde vefat eden ... ve ...'den olma, 24.11.1956 doğumlu ... T.C. no'lu ...'ın terekesinin borca batık olduğunun ve mirasının davacı ... yönünden hükmen reddedildiğinin tespitine karar verilmiştir.

Hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 maddesinde yer alan "ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır" hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkindir. Bu maddeye dayanan talepler süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Mirasbırakanın ödemeden aczi, ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle mirasbırakanın tüm malvarlığı terekesinin aktifini, tüm borçları ise terekesinin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunun açık delilidir.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Dosya kapsamına ve toplanın delillere göre murisin 13.12.2010 tarihinde öldüğü, mirasın açıldığı tarih itibarıyla malvarlığı değerlerinin tespit edilmediği, terekenin aktifi ve pasifinin yeterince araştırılmadığı, davacıların mirası kabul anlamına gelen davranışının bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.

Hal böyle olunca mahkemece yapılması gereken iş; mirasbırakanın ölüm tarihi itibarıyla taşınır ve taşınmaz malvarlığını, varsa hak ve alacaklarını, tarafların bu hususta gösterecekleri delilleri toplamak suretiyle saptamak, davacıların mirası kabul anlamına gelen davranışlarının bulunup bulunmadığını tespit etmek, mirasın hükmen reddine engel teşkil eden Türk Medeni Kanunu'nun 610/2. maddesinde sözü edilen tereke mallarını kendisine mal edinme durumunun gerçekleşip gerçekleşmediğini incelemek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır.

Belirtilen hususlar gözetilmeden ayrıca muris adına kayıtlı 869 parsel, 812 parsel, 819 parsel sayılı taşınmazlar ile 45 Z 5756 plaka sayılı aracın satış bedeli tespit edilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.