Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/1669 K.2016/4818

Davacılar vekili tarafından, 01.01.2005 gününde verilen dilekçe ile mirasçılık belgesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi asli müdahil ....... v.d. tarafından istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece benimsenen uzman bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile muris .....'nın mirasçılarının taşınmazlar yönünden mirasçıları ve miras payları tespit edilmiştir.

Hüküm davacılar ve bir kısım asli müdahiller tarafından temyiz edilmiştir.

1-Mahkeme kararı hükmü temyiz edenlerden ...'a usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, 8 günlük yasal süre geçirildikten sonra temyiz isteminde bulunulmuştur.

HUMK'nın 432/4. maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince davacı ... yönünden süresi geçirilen temyiz isteminin reddi gerekmiştir

2-TMK'nın 598. maddesi gereğince başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Mirasçılık belgesinin geçersizliği de her zaman ileri sürülebilir.

Yine TMK'nın 575. maddesi gereğince miras ölümle açıldığı gibi aynı Kanunun 30. maddesi hükmüne göre de doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durum her türlü delille ispat edilebilir.

Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup, hakim tarafların talepleri ile bağlıdır. Hakim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü delillerle yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re'sen araştırma prensibi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir

Bir davada sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, taraflardan delillerinin sorulup saptanması, gösterilecek ve davanın sonucunu etkileyecek tüm delillerin eksiksiz toplanması, ilgili yerlerden gerekli belgelerin getirtilmesi, daha sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmesi gerekir. Bunun yanında mirasçılık belgesi verilmesi istemiyle açılan davaların çekişmesiz yargıya tabi olması nedeniyle bu tür davalarda resen araştırma prensibinin uygulanacağı, mirasçılar tarafından açılmış bu tür davalarda davacının sadece kendisinin mirasçı olduğunu, bir başka deyişle kendisi ile miras bırakan arasındaki soybağını kanıtlamak zorunda olduğu, başka mirasçı bulunup bulunmadığının ve miras paylarının ise mahkemece resen belirleneceği de kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince; Mahkemece mirasçılara miras hisseleri belirlenirken, murisin çocuklarından ....'nın ....'a gidip yerleştiği ve bu nedenle altsoyunun tespit edilemediği gerekçesiyle miras paylarının kardeşlerine dağıtılmasına karar verilmişse de ....'nın gaip olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle ....'nın ölü olup olmadığı araştırılarak duruma göre gaiplik kararı alınması gerekirken altsoylarının tespit edilemediği belirtilerek miras payının kardeşlerine dağıtılması doğru görülmemiştir.

Ayrıca, mahkemece murisin oğlu ..... ve kızı ....'nın verasete uygun nüfus dökümleri bulunamadığı gerekçesiyle miras payları kök muris .... ve ..... üzerinde bırakılmıştır. Ancak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre ....'nın bir kısım mirasçılarının tespit edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. TMK'nın 28. maddesi uyarınca kişilik ölümle son bulur. 04.05.1978 tarihli ve 4/5 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı gereğince de ölü kişiye karşı dava açılamaz ve aynı zamanda ölü kişi adına tescile karar verilemez. Bu nedenle ....'nın tüm mirasçılarının tereddüte mahal vermeyecek şekilde tespiti ile mirasçılarına pay verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, murisin kızı .....'nin kızı ......'ın dosya arasında nüfus kayıtları mevcut olduğu ve kimlik numarası tespit edildiği halde nüfus kayıtları bulunmadığı belirtilmiştir. Nüfus kayıtlarına göre mirasçılarının ve miras paylarının belirlenmesi gerekmektedir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda kimlik numarası tespit edildiği halde .........., ....., .........mirasçısı olan annesi ...., .... ve ...... kızı ....., ....'un eşi ....., ..... kızı .....'nin oğlu ...'in eşi ...., ..... ve ..... kızı ....'nın nüfus dökümlerine ulaşılamadığı belirtilmiş ancak bu kişilere miras payı verilmiştir. Mahkemece bu kişilere ait nüfus bilgilerinin araştırılarak altsoylarının tespiti ile miras paylarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde miras payı verilmesi doğru değildir.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan eksiklikler giderildikten sonra dosya, feraiz hükümlerinden anlayan bir uzman ilahiyatçı, tapu tasarruf işlerinden anlayan tapu ya da kadastro müdürü ve hukukçu bilirkişi ....'in de içinde olacağı üç kişiden oluşacak bilirkişi heyetine tevdi ederek; dosya içerisindeki eski tapu kayıtlarına göre muris Hacı ...'in hisseleri 1877 (hicri takvime göre 1294) yılında mirasçılarına intikal ettiğine göre bu tarihte öldüğünün kabulü ile mülkte feraiz hükümlerinin, arazide ise 06.03.1912 tarihine kadarki ölümlerde 17 Muharrem 1284 tarihli İlk Tevsii İntikal Nizamnamesi,

06.03.1912 ile 04.10.1926 tarihleri arasındaki ölümlerde 21.02.1328 tarihli İkinci Tevsii İntikal Nizamnamesi hükümlerinin uygulanması, mirasçılardan 743 sayılı TKM ve 4271 sayılı TMK'nın yürürlüğünden sonra ölenler olduğu takdirde, mülk ve arazi ayrıt edilmeksizin medeni kanun hükümlerinin uygulanması bu suretle mirasçıların paylarının belirlenmesinden ibarettir.

Belirtilen hususlar gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.