Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/17816 K.2017/868

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09.01.2014 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil (ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı) talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30.03.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili ile davalıların murisi... arasında noterde yapılan 28.09.2011 tarihli düzenleme şeklinde ölünceye kadar bakım sözleşmesine göre murisin kendi mirasbırakanı...'dan kendisine intikal edecek Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki bilcümle taşınmaz hak ve hisselerini ölünceye kadar kendisine bakması karşılığında müvekkiline devretmeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin borcunu yerine getirmiş olup bakım alacaklısı...'ın vefat ettiğini ileri sürerek bahsi geçen taşınmazlardaki muris...'a ait hisselerin iptali ile müvekkili adına tescilini, ayrıca 509 ada 5 parsel üzerindeki muhdesatın da müvekkili adına tescil edilmesini talep etmiştir.

Bir kısım davalılar, davayı kabul ettiklerini beyan etmiş; bir kısım davalılar, her ne kadar ölünceye kadar bakım sözleşmesi mevcut ise de karşılığında davacının sigorta primlerini ödediklerini, ayrıca davacıya bakım ücreti de ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile dava konusu 17 adet taşınmazdaki davalılar murisi...'a mirasbırakanı...'dan intikal edecek 7/42'şer payın iptali ile davacı adına tesciline, 509 ada 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunduğu iddia edilen evin yanmış olduğu ve zeminde mevcut olmadığı anlaşıldığından muhdesata yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar temyiz etmiştir.

Ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir.

Kaynağını Borçlar Kanununun 611. ve devamı maddelerinden alan ölünceye kadar bakım sözleşmeleri, anılan kanunun 612. ve Türk Medeni Kanununun 545. maddesi gereğince resmi şekilde düzenlenmelidir. Resmi şekilde düzenlenmeyen ölünceye kadar bakım sözleşmelerine değer verilerek tapu iptali ve tescil hükmü kurulması mümkün değildir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 6.2.2008 tarihli ve 2008/14-70 2008/104 sayılı kararı)

Bakım borçlusunun bakıp gözetme yükümlülüğü aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım alacaklısını ailesi içerisine alıp ikametgâh temini, besleme-giydirme, hastalığında tedavi, manevi yönden de her türlü yardım ve desteği sağlama gibi ödevleri kapsar. Bu görevlerin yerine getirilmesi halinde ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflarına kişisel hak sağladığı için tapu iptali ve tescil davasını bakım borçlusu ya da onun külli halefleri, bakım alacaklısının mirasçılarına karşı açabilirler.

Açılan davada bakım alacaklısı mirasçılarının, bakım borçlusunun edimini yerine getirmediği savunması, sözleşmenin bakım borcu yerine getirilmediği iddiasıyla feshini isteme hakkı bakım alacaklısının sağlığında kullanması gereken bir hak olduğundan dinlenmez.

Öte yandan, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin muvazaalı olarak yapıldığı her zaman ileri sürülebilir.

Kısaca ifade etmek gerekirse, muvazaa irade ile beyan arasında kasten yaratılmış aykırılıktır. Böyle bir savunma ileri sürülmüşse, mahkemece dayanılan sözleşmedeki tarafların gerçek ve müşterek amaçlarının Borçlar Kanununun 19. maddesi hükmünden yararlanarak açıklığa kavuşturulması gerekir. Zira bu gibi durumlarda ölünceye kadar bakım sözleşmesinin ivazlı olarak (bedel karşılığı) değil de bağış amaçlı veya mirasçıların bazılarından mal kaçırmak amacı ile yapıldığı kabul edilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince; hükmü temyiz eden bir kısım davalılar murisin ölünceye kadar bakım sözleşmesini yaptığı esnada ehliyetsiz olduğunu ve sözleşmeyi kendilerinden mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak yaptığını belirterek sözleşmenin geçersizliğini ileri sürdüklerine göre öncelikle murisin ölünceye kadar bakım sözleşmesinin yapıldığı 28.09.2011 tarihinde hukuki ehliyeti haiz olup olmadığının araştırılması, murisin hukuki ehliyeti haiz olduğunun anlaşılması halinde sözleşmenin muvazaalı olarak yapılıp yapılmadığının incelenmesi, daha sonra tarafların delillerinin toplanarak işin esasına yönelik bir karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, bir kısım davalıların savunmaları üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de, dava konusu taşınmazların elbirliği halinde mülkiyete tabi olması nedeniyle ölünceye kadar bakım sözleşmesinin ifa olanağının bulunmadığının dikkate alınmaması da doğru değildir.