Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/18649 K.2017/6936

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.09.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 01.07.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı vekili, ... İli ... İlçesi, 55 ada 54 ve 56 parselde bulunan taşınmazların 37/40'ar paylarının bir borçtan dolayı ...

Bankası tarafından icra marifeti ile satışa çıkarıldığını ve borca mahsuben adıgeçen banka tarafından alındığını, daha sonra da bankaca, bu taşınmazların 152.000 TL karşılığında yeniden davacıya devredilebileceğinin söylendiğini; ancak, davacının alım gücü olmadığından para arayışına girdiğini, davalının da bu parayı borç olarak verebileceğini ancak miktar yüksek olduğundan karşılığında bir teminat istediğini belirtmesi üzerine, teminat olarak bankanın devrini vereceği taşınmazların davalı üzerine geçirilmesinin kararlaştırıldığını ve bu konu ile ilgili olarak şahitler huzurunda bir akit yapılarak,

"davacının davalıdan 112.000 TL borç aldığı, bu borç miktarı davalıya ödendiğinde tapuların davacıya kayıtsız şartsız iade edileceği", hususlarının düzenlendiğini, ne var ki davacının parayı temin edip, davalıya başvurduğunda davalı tarafından bu 112.000 TL kabul edilmeyip, 350.000 TL istendiğini, bu para getirilmediği takdirde tapuların verilmeyeceğinin söylendiğini, söz konusu olayda inançlı işleme dayalı bir mülkiyet naklinin söz konusu olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere ...

İli ... İlçesi 55 ada 54 ve 56 parseldeki davalı mülkiyetindeki 37/40'ar payların iptali ile davacı adına tesciline, sözleşme gereği tapular karşılığında borç alınan ve ödenmesi gereken 112.000 TL'nin mahkeme veznesine yatırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalının dava konusu taşınmazlardaki payları, toplam 152.000,00 TL bedel karşılığında ... Bankası A.Ş.'den satın aldığını, inanç sözleşmesi olduğu iddia edilen evrağın, üzerine başka bir iş ile ilgili olarak fiyat teklifi yazılacağına inanılarak açığa atılan imzanın davalının iradesine aykırı olarak doldurulması sonucunda oluşturulduğunu belirtilerek; davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

İnançlı işlemler, inananın teminat oluşturmak veya yönetilmek üzere mal varlığı kapsamındaki bir şey veya hakkını, inanılana devretmesi ve inanılanın da inanç anlaşmasındaki koşullara uygun olarak inanç konusu şeyi kullanmasını, amaç gerçekleştiğinde ise belirlenen şekilde inanana iade etmesini içeren işlemlerdir.

İnançlı bir işlem ile inanan, sahibi olduğu bir mülkiyet veya alacak hakkını inanılana kazandırıcı bir işlemle devretmekte ancak borçlandırıcı bir sözleşme ile de onu bazı yükümlülükler altına sokmaktadır.İnançlı işlemin taraflarını, inanan ve inanılan oluşturur. Bir hakkı ya da nesneyi, güvendiği bir kişiye inançlı olarak devreden kimseye “inanan” adı verilir.

Devredilen hak veya nesneyi, kendisine ait bir hak olarak kendi yararına, doğrudan doğruya ve dolaylı olarak kullanan kişiye de “inanılan” denir. İnananın, inanılana inançlı olarak kazandırdığı hak ya da nesne ise “inanç konusu şey” olarak nitelenir. İnançlı bir işlemde, kazandırıcı işlemin tarafları ile borç doğuran anlaşmanın tarafları aynıdır.

İnançlı işlemde inanılan, hakkını kullanırken kararlaştırılan koşullara uymayı, amaç gerçekleşince veya süre dolunca hak veya nesneyi tekrar inanana (veya onun gösterdiği üçüncü kişiye) devretmeyi yüklenmektedir. İnançlı işlem, kazandırmayı yapan kişiye yani inanana belirli şartlar gerçekleşince, kazandırmanın iadesini isteme hakkı sağlayan bir sözleşmedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde bunun dava yoluyla hükmen yerine getirilmesi istenebilir.

Somut olayda ise; dava açıldığında 55 ada 54 ve 56 parsellerdeki dava konusu payların davalının mülkiyetinde olmayıp 3. kişi ...mülkiyetinde bulunduğu; tapu kayıtları dava dosyasına celp edildiğinde ise 20.09.2012 tarihinde 3. kişi ...'ya satış suretiyle devredildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafın Tapu Müdürlüğündeki anılan satış işlemleri ile ilgili muvazaa iddiası da bulunmamaktadır.

O halde, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece "davacı tarafından davalıya devredilen bir hak (taşınmaz) bulunmadığı, davalının dava konusu taşınmazlardaki payları üçüncü kişi konumundaki bankadan satın aldığı, inançlı işlemin koşullarının oluşmadığı,

davacının davasına dayanak yaptığı ve sahtecilik nedeniyle ceza davasına konu belgenin hukuki nitelendirilmesi yapıldığında ise, bu belgenin olsa olsa taşınmaz satış vaadi niteliğinde olduğu ve geçerli olabilmesi için resmi şekilde düzenlenmesi gerektiği, sahte olmadığı mahkeme kararıyla kesinleşse dahi bu haliyle hüküm doğurucu bir etkisinin olmadığı gerekçesiyle" işin esası bakımından davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, hüküm sonucu esas bakımından usul ve yasaya uygun olduğundan, HUMK'nın 438/son maddesi gereğince hükmün gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.