Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/191 K.2015/7269

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.01.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın 984, 683, 985 parsel sayılı taşınmazlar yönünden kabulüne dair verilen 11.12.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne, 680 parsel sayılı taşınmaz yararına, 984 parsel sayılı taşınmazdan "984-A" ile, 683 parsel sayılı taşınmazdan "683-A" ile, 985 parsel sayılı taşınmazdan "985-A" ile gösterilen yerden geçit hakkı kurulmuştur.

Hükmü, davacı vekili ile davalı ... temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile

husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Somut olaya gelince; aleyhine geçit kurulan 683 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliklerine davanın yöneltilmediği, taraf teşkilinin sağlanmadığı görülmektedir. Mahkemece, davacı tarafa süre verilerek 683 parsel sayılı taşınmaz maliklerine dava yöneltilerek işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili tam olarak sağlanmadan karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.