Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/2180 K.2015/6998

Davacı vekili tarafından, 21.05.2013 gününde verilen dilekçe ile mirasçılık belgesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın usulden reddine dair verilen 16.04.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava mirasçılık belgesi istemine ilişkindir. Mahkemece HMK'nın m. 119/1-b ve m. 121/1 uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiş ise de yapılan yargılama usul hükümlerine uygun düşmemiştir.

Basit yargılama usulü 6100 sayılı HMK'nın 316-320 maddeleri arasında düzenlenmiştir. HMK'nın 316. maddesi uyarınca sulh hukuk mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanacağı, 320. maddesinde ise mahkemenin, mümkün olan hallerde, tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlenmiştir.

Yine anılan kanunun 322. maddesinde bu kanun ve diğer kanunlarda basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hallerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu durumda kanunda gösterilen ayrık haller dışında hakimin duruşma yapıp, tarafları dinlemeden, iddia ve savunmalarını bildirmeleri için tarafları davet etmeden hüküm veremez.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinde yapılacak inceleme sonucunda karar verilebilecek hususlar kanunlarda özel olarak gösterilmiştir. İster yazılı yargılama usulüne isterse basit yargılama usulüne tabi olsun, ister hasımlı isterse hasımsız olarak açılsın, kanunlarda duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden karar verilebileceğine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmadıkça bütün davalarda duruşma yapılmasının zorunlu olduğu kuşkusuzdur

Somut olaya gelince: davanın mirasçılık belgesi verilmesi istemiyle hasımsız olarak açıldığı, mahkemece getirtilen nüfus kayıtlarına göre vasiyet alacaklısı Z.. Ç..'in 06.05.2009 tarihinde, vasiyet eden İ.. Ç..'in ise vasiyet alacaklısından sonra 06.11.2012 tarihinde dul ve çocuksuz olarak vefat ettiği, mahkemece İ.. Ç.. ve Z.. Ç.. 'in anne, baba ve kardeşlerinin nüfus kayıtlarına ulaşılamadığı, davacı vekiline murislerin anne, baba TC kimlik numaralarını 2 haftalık kesin süre içinde mahkemeye bildirmesi için ihtarlı davetiye çıkartıldığı ancak, verilen süreye rağmen gereğinin yerine getirilmediği, UYAP üzerinden TC numarası olmadığından sorgulamanın yapılamadığı, gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kanunlarda ister hasımlı isterse hasımsız olarak açılsın mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda duruşma yapılmaksızın, evrak üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verilebileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır .Yukarıda değinilen ilkeler uyarınca somut olayda duruşma yapılmaksızın karar verilemez.

Hal böyle olunca mahkemece davada duruşma yapılmasının zorulu olduğu gözetilerek, tensip yapılıp duruşma gününün belirlenmesi, ihtarlı davetiye ile davacıya bildirilmesi, duruşmada dava dilekçesi okunduktan sonra davacıdan davasının ve varsa delillerinin sorulması, göstereceği delillerin toplanması, davanın resen araştırma prensibine tabi olduğu gözetilerek murislerin üstsoylarının tümünü ve sağ olup olmadıklarını, gösterecek şekilde nüfus aile kayıtlarının resen ve eksiksiz olarak getirtilmesi,

daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken usul hükümleri gözardı edilerek dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.