Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/4826 K.2017/6092

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 25/09/2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24/10/2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Asıl dava temliken tescil, karşı dava elatmanın önlenmesi ve kal isteğine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkilinin 52 ada 1 parsel sayılı taşınmazın maliki, davalının ise komşu 52 ada 2 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu; müvekkilinin davalının taşınmazının eski maliki ile anlaşarak sınıra duvar ördüklerini, bu duvarın yaklaşık 40 yıl boyunca çekişmesiz şekilde kullanılmakta olup, duvarın kendi tarafında kalan kısmına iyiniyetle ev, depo vs. inşa edip ağaçlar diktiğini, davalının 2012 yılında taşınmazı satın aldığını ve uyarıda bulunmadan aradaki duvarı yıktığını, ağaçlarını kestiğini;

müvekkilinin yapı ve ağaçlarının değerinin zemin değerinden fazla olduğunu, ayrıca müvekkilinin oturduğu evin bir kısmının da taşkın olup, bu kısmın sökülmesi halinde uğrayacağı zararın davalının elde edeceği yarardan çok daha fazla olduğunu ileri sürerek; müvekkilinin kullanımında kalan kısmın zemin bedelini davalıya ödemek kaydıyla tapu iptali ve müvekkili adına tescil talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili; dava değerinin belirtilerek öncelikle harcın yatırılması gerektiğini, kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra kadastro öncesi hukuki sebebe dayanılarak dava açılamayacağını, TMK 725. maddesinin ancak yapı yapılırken malik olan kişiye karşı ileri sürülebileceğini, müvekkilinin bina yapıldıktan 40 yıl sonra satın aldığını ve yeni malik olan müvekkiline bu durumun yöneltilemeyeceğini, davacının iyiniyetli olmadığını, İmar Kanunu gereği bahçeli nizamda ev yapılırken 3 metre mesafe bırakılması gerekirken davacının bu duruma uymayarak kendi taşınmazına tecavüzde bulunduğunu,

davacının ağaçlarını davacının kendisinin kestiğini belirterek, davanın reddini savunmuş, birleştirilen davasında da. 52 ada 2 parsel sayılı taşınmaza davalının elatmasının önlenmesi ile taşkın yapının yıkımını istemiştir.

Mahkemece, asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüyle elatmanın önlenmesi ve taşkın yapının kal’ine karar verilmiştir.Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Asıl dava bakımından;Yasal ayrıcalıklar dışında, TMK’nın 684/1 ve 718/2 maddeleri hükümlerine göre, arazinin mülkiyeti ve buna bağlı olan tasarruf hakkı o arazide kalıcı olmak koşuluyla yapılan şeyleri de kapsar TMK’nın 725. maddesinde bu kuralın istisnalarından birisi düzenlenmiş, böylece muhdesatla arasındaki bağlantı kesilmiş bina sahibine bazı koşulların oluşması halinde ayrılmaz parça niteliğindeki taşkın yapı için üzerinde bulunduğu taşınmaza malik olabilme olanağı tanınmıştır.

Bunun için, tapuya kayıtlı özel mülkiyete konu bir taşınmaz üzerinde, temelli kalması amacıyla yapılan binanın ayrılmaz parçası yine tapuda kayıtlı üçüncü kişiye ait taşınmaza taşkın yapılmış olmalıdır.Taşkın inşaat, taşkın yapı ile iki komşu taşınmazı fiilen birleştirmekte, ekonomik bir bütünlük oluşturmaktadır. Bu özelliğinden dolayı taşkın yapıya dayanan temliken tescil isteği taşınmaza bağlı kişisel hak niteliğindedir. Taşılan arazi malikinin devir borcu eşyaya bağlı bir borç olduğundan inşaat maliki hakkını taşılan arazinin her malikine karşı kullanabilir. Yeni malikler de Türk Medeni Kanununun 725. maddesinde belirtilen haklardan yararlanabilecekleri gibi borçlardan da sorumlu olur.

Bu tür davalarda taşkın yapıyı yapan kişinin taşınmazı lehine, taşırılan arazi üzerinde bir irtifak hakkı yoksa durum ve koşullar da haklı gösterdiği takdirde taşkın yapıyı yapan kimse, taşan kısım için uygun bir bedel karşılığında irtifak hakkı kurulmasını veya bu kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir.

TMK’nın 725. maddesine dayanılarak tescil talebinde bulunulabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;a) Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır.

TMK’nın 725. maddesi hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, taşkın yapının bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK’nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur.

Bu kural, taşkın inşaatı yapan kimsenin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da taşkın inşaat yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.İyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır.

Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan taşkın inşaat sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur.

Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir.İyiniyet koşulunun gerçekleşmediği durumlarda diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına gerek bulunmamaktadır. (Sübjektif koşul)b) İkinci koşul, yapı kıymetinin taşılan arazi parçasının değerinden açıkça fazla olmasıdır.

(Objektif koşul) c) Üçüncü koşul ise taşkın inşaat yapanın, taşınmaz malikine bu bedeli ödemesidir. d)Yukarıda değinilen üç koşulun yanısıra, mahkemece iptal ve tescile karar verilebilmesi için taşkın yapının zeminindeki arazi parçasının ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; çaplı taşınmaza inşaat yapılması durumunda kural olarak iyiniyet iddiasında bulunulamaz.

Dava konusu taşınmazların geldisi olan 48 ada 4 sayılı parselin 27.01.1969 tarihinde mahkeme kararına istinaden tashihen tescil edilip, 02.03.1970 tarihinde ifraz gördüğü; oluşan ifraz parsellerinden 52 ada 1 sayılı parselin davacı ... tarafından 22.06.1973 tarihinde satın alındığı, mahkemece 08.10.1992 tarihinde yenileme kadastrosunun yapıldığının belirtildiği; bu durumda davacının taşınmaz çapa bağlandıktan sonra farklı bir ifadeyle 48 ada 4 parsel olarak sicil kaydı oluşturulduktan sonra binasını taşkın olarak yaptığı anlaşılmaktadır.

O halde, çaplı taşınmaza taşkın yapı yapan davacının iyiniyetli olduğundan sözedilemez.

Temliken tescilin şartlarından olan iyiniyet koşulunun gerçekleşmediği durumlarda diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına da gerek bulunmadığından davanın bu gerekçeyle reddi gerekirken yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru değilse de hüküm sonucu itibariyle usul ve kanuna uygun olduğundan HUMK’nın 438/son maddesi gereğince hükmün gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.2-Birleştirilen dava bakımından;

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA karar verilmiştir.