Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/5695 K.2015/4332

Davacı vekili tarafından, 19.06.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasçılık belgesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 20.11.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, Hazine tarafından ... Kadastro Mahkemesi'nin verdiği yetkiye dayanılarak açılmış mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece murisin nüfus kayıtlarına ulaşılamadığı, mirasçılarının tespit edilemediği ve davacı hazine vekilinin verilen süre içerisinde murise ait bilgi vermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemenin davanın reddine ilişkin hükmünün gerekçesi yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 30. maddesi hükmünde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır. Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup, hakim tarafların talepleri ile bağlıdır.

Hakim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü deliller ile yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re’sen araştırma prensibi egemendir. ... açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.

Somut olaya gelince; mahkemece Jandarma ve Nüfus Müdürlüğüne yazı yazılarak muris ... oğlu ...'a ait kayıtların mevcut olup olmadığı araştırılmış, Jandarma'ya yazılan yazı cevabında murisin babasının ... olup, 1934 doğumlu olup tahminen 1960 yılında vefat ettiği mezarının köyde olduğu bildirilmiş, böylece murisin yaşadığı tespit edilmiştir. Dosyada nüfusa yazı yazıldığı belirtilmiş olmasına rağmen nüfus müdürlüğüne yazılan herhangi bir yazı bulunmamaktadır. Davacı hazine vekili de kendisine verilen süre içinde vermiş olduğu cevapta murisin nüfus kaydının yersel yazım yoluyla tesis edildiğini bu nedenle mirasçılarının tespit edilemediğini bildirmiştir. Buna rağmen mahkemece, davanın reddi yönünde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan hukuksal olgu dikkate alındığında ... açılan mirasçılık belgesi verilmesi davalarında mirasçılığın her türlü delille kanıtlanabileceği, bir mahkemenin verdiği yetkiye dayanılarak açılan davalarda mahkemece mirasçılık belgesi istenen kişinin namı müstear veya hiç yaşamadığı belirlenmedikçe davanın reddine karar verilemeyeceği kuşkusuzdur.

O halde davanın yetki belgesine dayanılarak ve ispat imkanı kısıtlı üçüncü kişi tarafından açılmış olduğu göz önüne alınarak, muris ... oğlu ...'ün nüfusta kayıtlı olup olmadığı, nüfus müdürlüğüne yeniden sorulmalı, mahkemece davacıya yetki veren kadastro dosyası, tapu kayıtları, kadastro tutanakları getirilmeli, tanık dinlenmeli, mirasçısı olduğu belirtilen kişilerin nüfus kayıtları getirilerek muris ile soybağı araştırılmalı, bütün aramalara rağmen mirasçısı bulunamaz ise TMK'nın 501. maddesi gereğince son mirasçının hazine olduğu düşünülmeli ve işin esasına yönelik bir karar verilmelidir.

Değinilen biçimde inceleme, araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.