Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/6299 K.2016/1250

Davacı vekili tarafından, 10.01.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın reddinin iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 25.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne davanın niteliği gereği duruşma talebinin reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, mirası reddin iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, muris ...'dan halen derdest olan onbeş icra takip dosyası ile toplam 2.085.900,00 TL alacaklı olduğunu, davalıların muris ...'un mirasını Kahramanmaraş Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/1696 Esas, 2013/1783 Karar sayılı mirasın gerçek reddi kararı ile reddettiklerini, davalıların murisin vefatından çok kısa bir süre önce 12.09.2013 tarihinde ... plaka sayılı aracın, ... hisselerinin, 31.08.2013 tarihinde ... hisselerinin, 27.06.2013 tarihinde ... hisselerinin, mirasçılara devredildiğini, söz konusu devirler için tasarrufun iptali davaları açtıklarını, mirası reddeden mirasçıların, murisin malvarlığı ve şirket hisselerini iktisap etmeleri ve tereke mallarını gizleyerek kendilerine mal etmeleri nedeniyle mirasın reddinin iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, ... plaka sayılı aracın ... tarafından bankadan kendi adına alınan kredi ile ithalatçı firmadan satın alındığını, hiçbir zaman bu aracın ...'a ait olmadığını, ...'deki hisselerin davacının iddiası gibi kısa süre önce davalılar yada başkalarına devredilmediğini, muris ...'un ölümünden 4 yıl önce 19.03.2010 tarihinde satıldığını, ...'de murisin 02.05.2012 tarihine kadar hissesinin bulunduğunu bu tarihte hissesini davalılar ve diğer şahıslara satıldığını, bu satış işleminin murisin ölümünden 1,5 yıl önce yapıldığını, ...'de muris Muhammet'in hissedarlığının devam ettiğini,

murisin ölümünden 4 yıl yada 1,5 yıl önce üzerindeki varlıkları kaçırarak ölümünden 1-1,5 ay önce düzenleyeceği çekleri karşılıksız bırakmak amacı taşıdığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalıların murisin terekesinden mal iktisap etmediklerini bu nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı, davalıların murisinin alacaklısıdır. Kanun koyucu murisin alacaklılarına mirasçıların mirası ret hakkından mahrum olduklarının tespiti davası açma imkanı tanımıştır. Ödemeden aciz bir murisin mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklarına karşı ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar (TMK m. 618 f.I).

Murisin alacaklılarının korunması belirtilen koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. Bunun için miras açılmış olmalıdır, ödemeden aciz bir muris bulunmalıdır. Miras süresinde reddedilmelidir. Reddeden mirasçıya kazandırma yapılmış olmalıdır. Mirasın kayıtsız şartsız reddi kararının iptali davalı tüm mirasçılara yöneltilmelidir. Bu konuda açılacak dava herhangi bir süreye tabi değildir. Mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli olabileceği gibi resmen tespit edilmiş olabilir.

Borç mirasbırakana ait olmalıdır. Mirasbırakanın ödemeden aczi her türlü delille ispatlanabilir. İspat yükü davacıdadır. Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Mirasbırakanın sağlığında yapmış olduğu mirasla ilgili kazandırmalar ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir (TMK m 575).

Somut olayda, talep hakkında karar verilebilmesi için murisin ölüm anında ödemeden aczinin tespit edilmesi gerekir. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihi itibariyle terekesinin aktif ve pasifini belirlemek suretiyle olur. Bu amaçla murisin tüm taşınır ve taşınmaz mallarının ilgili yerlerden sorularak belirlenmesi malvarlığı değerlerinin tespit edilmesi mirasbırakanın borcunu karşılayabilecek yeterlilikte olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

Murisin borcundan dolayı mirasçıların mirası reddinin iptali istenebilmesi için diğer bir koşul da reddeden mirasçılara kazandırma yapılmış olduğunun belirlenmesi gerekir.

Mirasçının, murisin ölümünde evvelki beş yıl içinde murisinden sağlar arası tasarrufla almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü oldukları değerler de belirlenip sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik araştırmayla davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.