Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/7105 K.2017/286

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 21.02.2014 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkından kaynaklanan tapu iptal ve tescili istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.02.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: KARAR

Dava, önalım nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davalı ..., davanın reddini savunmuş, diğer davalı ... vekili müvekkilinin taşınmaz payını iyiniyetle satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Önalım hakkına konu payın dava sırasında bir başka kişiye veya satışı yapan paydaşa satılması halinde davacının 6100 sayılı HMK’nın 125. maddesi hükmü uyarınca seçimlik hakkı olduğundan, dilerse davayı yeni satın alan şahsa yöneltir, dilerse davasını tazminata dönüştürerek davalı hakkındaki davasını devam ettirir. Bu nedenle davacıya seçimlik hakkını kullanması için süre verilmelidir. Önalım hakkına ilişkin payın satış yapan önceki paydaşa dönmesi davacının ilk satışla doğan önalım hakkını kullanmasına engel değildir.

Bu gibi hallerde ilk satış bedeli ile ikinci satış bedeli farklı ise davacının hangi satış bedelinden sorumlu olacağı önem kazanır. Önalım davası açıldıktan sonra davaya konu payı satın alan kimse, önalım davasının açıldığını bilerek kötü niyetle iktisap etmişse, davacı daha düşük ise ilk satış sözleşmesindeki satış bedeli ile, aksi halde son satış bedeli ile sorumludur. Davacının davayı yönelttiği kimsenin kötüniyetli olduğunu iddia etmesi halinde bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. İkinci satış fazla bedelle ilk satan paydaşa yapılmış ise o kimse ilk satışın tarafı olduğu için kötüniyetli olduğunun kabulü gerekir. Ayrıca kötüniyetin kanıtlanmasına gerek yoktur.

Somut olaya gelince. Uyuşmazlık önalım hakkı kullanıldıktan sonra taşınmazın 3 kişiye devri sonucu davanın 3. kişiye yöneltilmesi nedeniyle önalım bedeli olarak hangi tarihte ki satış bedelinin depo ettirilmesi gerektiği, ikinci satış bedelinin muvazaalı olarak yüksek gösterilip gösterilmediği noktasında toplanmaktadır. Davacının davayı yönelttiği kişinin kötüniyetli olduğunu iddia etmesi halinde bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür.

Davalı ... aleyhine davacı tarafından süresi içerisinde önalım davası açılmasından sonra davalı ...’in satın aldığı payı ...’e 05.03.2014 tarihinde devrettiği anlaşılmıştır. Bu sebeple davacı tarafından yeni malik ... davaya dahil edilmiştir. Ayrıca davacı tarafından davalı ...'in kötüniyetli olduğu belirtildiği halde bu konuda herhangi bir delil sunulmamıştır. Mahkeme kararında da davalı ...’in neden kötüniyetli sayıldığına dair herhangi bir gerekçeye yer vermemiştir.

Öte yandan bu konuda dinlenen davacı tanığı taşınmazın hangi bedelden satıldığını da bilmemektedir. Bu sebeple mahkemece, davalı ...'in iyiniyetli olup olmadığı konusundaki taraf delillerinin toplanıp değerlendirilmesi gereklidir.

Davacı tarafından davalı ...'in kötüniyetli olduğunun ispat edilememesi halinde davacı son satış bedeli ile sorumlu olduğundan bu tutarla birlikte tapu harç ve masraflarının depo edilmesi için kendisine uygun bir süre verilmelidir, davalı önalım davasının açıldığını bilerek taşınmazı kötü niyetle iktisap etmişse, davacı ilk satış sözleşmesindeki satış bedeli ile sorumludur.

Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.