Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/8095 K.2015/9486

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 03.07.2013 gününde verilen dilekçe ile önalım nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 18.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile duruşmasız olarak davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 15.09.2015 günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davacı vekili Av. E.. T.. ile karşı taraftan davalı vekili Av. K.. K.. geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: KARAR

Davacı, paydaşı olduğu 424 parsel sayılı taşınmazın dava dışı önceki paydaşının payını davalıya satış yoluyla devrettiğini noter bildirimi ile öğrendiğini; 09.07.2013 günlü dilekçesiyle de taşınmazın değerinin önalıma engel olmak için muvazaalı olarak yüksek gösterildiğini belirterek bilirkişi tarafından belirlenecek değer üzerinden önalım hakkını kullanacağını ileri sürerek, payın önalım nedeniyle adına tescilini istemiştir.

Davalı, önalım hakkının kullanılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, önalım bedelinin süresinde depo edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, önalım nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.

Dava konusu payın satışına ilişkin hukuki işlemin tarafı olan davalı 3. kişi durumundaki davacıya karşı bedelde muvazaa iddiasında bulunamaz ise de davacı önalım hakkına engel olmak amacıyla satış bedelinin resmi satış senedinde yüksek gösterildiğini iddia edebilir ve bu iddiasını tanık dahil her türlü delille kanıtlayabilir.

Önalım davasında dava konusu payın satış bedeli ile ödenmesi zorunlu harç ve masrafların toplamından ibaret olan önalım bedelinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 734/2. maddesi gereğince hükümden önce mahkemece belirlenecek uygun bir zaman içinde depo edilmesi için davacıya süre verilmesi gerekir. Davacıya verilen bu sürenin kesin olduğuna da mahkemece karar verilebilir. Kesin süre içerisinde öngörülen işlem yerine getirilmez ise 6100 sayılı HMK’nın 94. maddesi gereğince işlemi süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar. Ancak anılan bu madde hükmünün uygulanabilmesi için davacının davayı sürüncemede bırakacak davranışta bulunması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ve davalının paydaş olduğu 424 parsel sayılı taşınmazda davalı çekişme konusu payı 2.983.850,00 TL bedel ödeyerek edinmiştir. Davacı mülkiyet naklini sağlayan bedelin muvazaalı olduğunu gerçek bedelin keşif yapılarak uzman bilirkişilerce belirlenmesi gerektiğini belirterek 30.09.2013 günlü delil listesini sunmuştur. Davacı bu iddiasını tanık dahil her türlü delille kanıtlayabileceğinden gösterdiği delillerin toplanması ve tanıklarının dinlenmesi gerekir. Davacının bedelde muvazaa iddiası yeterince araştırılmadan davacıya önalım bedelinin depo etmesi için süre verilmesi doğru değildir.

Mahkemece, belirtilen hususlar gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.