Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/8228 K.2015/8585

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 08.02.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili, davalı A.. K.. ve R.. H.. vekili ile davalı H.. Y.. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacıların paydaşı oldukları 152 parsel sayılı taşınmazın, yol ihtiyacı olduğunu, uygun olan parsellerden geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardrr.

Mahkemece, 152 parsel sayılı taşınmaz yararına 06.07.2012 tarihli fen bilirkişisi raporunda "A" harfi ile gösterilen 1 nolu güzergah üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiş, karar Dairemizin 12.03.2013 tarihli 2013/1431 Esas 2013/3687 Karar sayılı ilamı ile ilamda yazılan nedenlerle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulü ile 152 parsel yararına 05.09.2014 tarihli raporda belirtilen 3 nolu B1-B2- B3 ve B4 harfleri ile gösterilen güzergah üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili, davalı H.. Y.. vekili ve davalı A.. K.. ile R.. H.. vekili temyiz etmiştir.

Geçit hakkı tesisine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemeyen dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Somut olaya gelince; mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, aleyhine geçit kurulan taşınmazlardan 110 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı getirtilmediği gibi bu parselin malikleri de davada davalı olarak yer almamıştır. Bu nedenle mahkemece öncelikle 110 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı getirtilmeli, malikleri belirlenerek davada yer almaları sağlandıktan sonra savunmaları alınıp delilleri de toplanarak, taraf teşkili tamamladıktan sonra hüküm kurulmalıdır. Taraf teşkili tamamlanmadan davanın esasının karara bağlanması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de dosyada daha önce depo ettirilen 22.537,50 TL geçit bedelinden, 22.11.2014 tarihli inşaat ve emlak bilirkişisi raporunda belirlenen 22.120,85 TL geçit bedelinin aleyhine geçit kurulan taşınmaz maliklerine tapu kaydındaki hisseleri oranında ödenmesine ve fazla kısmın davacılara iadesine karar verilmesi gerekirken bu hususun gözetilmemesi, hangi taşınmazlar aleyhine geçit hakkı tesis edildiğinin kararda belirtilmemesi, kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmemesi de yerinde değildir.