Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/8792 K.2017/1520

Davacı tarafından, davalı aleyhine 26/08/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 26/02/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, ... İli, ... İlçesi, ... Köyü 120 ada 13 parsel sayılı taşınmazda davalıyla müştereken malik olduğunu, davalıyla anlaşamadığını, fiziken bölünmüş olan bağdaki paydaşlığın kendisi için çekilmez hale geldiğini, ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde, davacının kardeşi olduğunu, taşınmazda 1/2’şer payla malik olduklarını, taşınmazın bağ niteliğini kaybettiğini, taşınmazın güney tarafından kuzeye doğru olan 7.300 m2lik kısmının boş olarak davacı tarafından, kuzeyden güneye doğru olan 7.300 m2lik kısmının ise kiraz-erik-ceviz-fıstık ağaçları ekili olarak kendisi tarafından kullanıldığını, tapularının bu şekilde ayrı ayrı taraflarına çıkartılmasını talep etmiştir.

Mahkemece, aynen taksimin mümkün olmadığı ancak tarafların aynen taksim talep ettiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir.

Paydaşlığın giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüz ölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde ise ilgili belediyeden, belediye dışında ise İl İdare Kurulundan bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur.

Belediye Encümeni veya İl İdare Kurullarınca 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun bulunması halinde onaylanması gereken ifraz projesinde kimlere nerelerin verileceği, bu konuda paydaşlar aralarında anlaşamazlarsa hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Somut olaya gelince; fen bilirkişisinin 10.12.2014 tarihli raporunda ortaklığın nasıl giderileceğinin belirtilmediği, ziraat bilirkişisinin 09.12.2014 tarihli raporunda ortaklığın ivazlı şekilde taksiminin mümkün olmadığının belirtildiği, tarafların taksimin mümkün olduğuna yönelik itirazları doğrultusunda alınan ek raporlarda ise, fen bilirkişisinin 18.03.2015 tarihli raporunda taşınmazın tarafların mevcut kullanım şekliyle taksiminin mümkün olduğunun belirtildiği ancak ziraat bilirkişisinin 23.01.2015 tarihli raporunda taşınmazın ivazlı şekilde taksiminin mümkün olmadığının belirtildiği anlaşılmakla; mahkemece gerekçede bilirkişi raporlarındaki bu çelişkiye değinilmeden ve aynen taksimin niçin mümkün olmadığı açıklanmadan davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda mahkemece, bilirkişi raporlarındaki çelişki nedeniyle yeniden uzman bilirkişi (harita mühendisi) marifetiyle aynen taksimin mümkün olup olmadığı yönündeki çelişkiyi giderir şekilde rapor aldırılması, daha sonra işin esasına yönelik bir karar verilmesi gerekirken bu husus gözardı edilerek davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.