Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2015/9137 K.2015/9521

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 29.12.2010 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.11.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, önalım hakkı nedeniyle tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

Önalım davasının davalısı önalım hakkına ilişkin taşınmazdaki payı satın almadan önce o taşınmazda paydaş ise bu paydaş hakkında önalım hakkı kullanılamaz. Çünkü, TMK'nın 732. maddesi ile bir paydaşın payını üçüncü şahsa satması halinde önalım hakkının kullanılabileceği kabul edilmiştir. Paydaş üçüncü kişi sayılamayacağından paydaşın paydaş aleyhine önalım hakkını kullanması söz konusu olamaz. Dava hakkına ilişkin bu hususun davanın her aşamasında kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.

Somut olayda davalı, 31.08.2010 (10928 yevmiye numaralı) ve 14.10.2010 tarihli (12984 yevmiye numaralı) satışlarla dava konusu taşınmazdan pay almasına rağmen davacı sadece 14.10.2010 tarihli 12984 yevmiye numaralı satışa konu pay nedeniyle önalım hakkına dayalı tapu iptali tescil isteminde bulunmuştur. Davalı dava konusu edilmeyen 31.08.2010 tarihinde 10928 yevmiye numarası satış ile paydaş haline geldiğinden 14.10.2010 tarihli 12984 yevmiye numaralı satışa ilişkin önalım davasının kabulüne şeklinde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.