Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/10189 K.2019/6791

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13/03/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/01/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne davalı ...'ın duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, tarafların müştereken malik olduğu 5020 ada 20 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Davalı Belediye vekili, davanın reddini savunmuş; davalı ... ise davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar temyiz etmiştir.

1)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalı belediye vekilinin tüm, davalı ...'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, bu nedenle reddi gerekmiştir.

2)Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza, ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK'nin "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre, "Taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler."

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; davalı ... temyizinde, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan 4 katlı binanın kendisi tarafından 2004 yılında yaptırıldığını, o tarihten beri bir dairesinde ikamet ettiğini, ancak bilirkişi raporu kendisine tebliğ edilmediğinden itiraz hakkını kullanamadığını belirterek muhdesat iddiasında bulunmuştur. Mahallinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda, söz konusu binanın değeri ile arsa değeri ayrı ayrı tespit edilmiş; ancak mahkemece, bilirkişi raporu davalı ...'a tebliğ edilmediğinden bilirkişi raporu kapsamında tespit edilen muhdesatla ilgili olarak davalıya itiraz etme imkanı tanınmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davalı ...'ın muhdesat iddiasında bulunduğu göz önüne alınarak, dava konusu taşınmaz üzerindeki binanın adı geçen davalıya ait olduğu hususunda tarafların ittifak edip etmedikleri üzerinde durulması, ittifak etmiyorlarsa muhdesat iddiasında bulunan davalıya bu konuda dava açmak üzere süre verilmesi ve dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi; daha sonra yeniden keşif yapılması veya bilirkişiden ek rapor alınarak,

dava konusu taşınmazın tespit edilen toplam değerinin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiğinin yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenmesi ve muhdesata isabet eden kısmın muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan kısmın ise tapu kaydındaki payları oranında tüm paydaşlara dağıtılması gerekirken, bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.