Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/10575 K.2019/8971

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09/05/2007 ve 23/10/2009 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı tesisi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/07/2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Maliye Hazinesi vekili ve davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Asıl dava ve birleştirilen davalar, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Asıl ve birleştirilen davalarda davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu ... ili, ... ilçesi, 999 ada 12 parsel (eski 462 parsel) ve 15 parsel (eski 463 parsel) sayılı taşınmazların genel yola bağlantısının bulunmadığını iddia ederek 460 ve 461 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını talep etmiş, 01.06.2013 ve 16.04.2014 tarihli dilekçeler ile 999 ada 14 parsel (eski 1620 parsel) ve 467 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıt maliklerini davaya dahil etmiştir.

Davalı Hazine vekili; Maliye Hazinesi mülkiyetinde olan 999 ada 14 parsel sayılı taşınmazın tarla niteliğinde olduğunu, 3. derece doğal sit alanında yer aldığını, taşınmazın çevre, nazım ve uygulama imar yapılmadan uygulamaya geçilemeyeceğini, turizm alanı içinde olduğundan ilgili kurumların görüşünün alınması gerektiğini, idarenin mülkiyetinde olan taşınmazdan geçit hakkı tesis edilmesi halinde Hazine zararı oluşacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan İsmail ve Didem vekili, müvekkillerinin 460 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliki Ali Karahan'ın mirasçıları olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile fen bilirkişisinin 04/07/2014 havale tarihli krokisinde 3. güzergah olarak belirttiği durum haritası 2'de gösterdiği ... ilçesi, Çiftlik Mahallesi, 999 ada, 14 parselden 30,92 m2'lik alan ve 999 ada, 11 parselden 338,25 m2'lik alanın 3 metreyi bulacak şekilde kadastral yola ulaşması amacıyla ... ilçesi, Çiftlik Mahallesi, 999 ada, 14 ve 11 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine olarak davacıya ait ... ilçesi, Çiftlik Mahallesi, 999 ada, 12 ve 15 parsel sayılı taşınmazlar (eski 462 - 463 parsel) lehine geçit hakkı tesis edilmesine ve karara dosya içerisindeki krokinin eklenmesine karar verilmiştir

Hükmü, davalı Maliye Hazinesi vekili ile davalı ... temyiz etmiştir.

Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine "Mutlak geçit ihtiyacı" veya "Geçit yoksunluğu", ikincisine de "Nispi geçit ihtiyacı" ya da "Geçit yetersizliği" denilmektedir.

Geçit hakkı kurulması davalarında amaç, genel yola bağlantısı olmayan taşınmazların yolla bağlantısının sağlanmasıdır. Bundan dolayı, geçit kurulurken ihtiyaç içinde olan taşınmazlar kesintisiz olarak genel yola bağlanmalıdır. Buna uygulamada “kesintisizlik ilkesi” denilir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; 27.06.2014 tarihinde gerçekleştirilen keşif sonucu dosyaya ibraz edilen 04.07.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporunda 3. alternatif olarak gösterilen yerden 999 ada 12 ve 15 parsel sayılı taşınmazlar lehine geçit hakkı tesis edilmiş ise de 999 ada 15 parsel sayılı taşınmaz yönünden kesintisizlik ilkesi ihlal edilmiştir. 999 ada 12 ve 15 parsel sayılı taşınmazlar davacının mülkiyetinde olsa da geçit hakları kişiler lehine değil taşınmazlar lehine kurulacağından, lehine geçit hakkı istenilen 999 ada 15 parsel sayılı taşınmazdan kesintisiz olarak yola ulaşımın sağlanması için 999 ada 12 parsel sayılı taşınmazdan akdi irtifak kurulması gerekmektedir.

Belirtilen hususlar gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Ayrıca dava konusu taşınmazların yenileme sonrası güncel tapu kayıtları getirtilmeden karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.