Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/11387 K.2017/956

Davacılar tarafından, davalılar aleyhine 02/03/2015 gününde verilen dilekçe ile Mirasın Hükmen Reddi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12/05/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

Dava, TMK'nın 605/2. maddesi gereğince mirasın hükmen reddi (terekenin borca batık olduğunun tespiti) istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, müvekkillerinin miras bırakanı ...’ın terekesinin borca batık olduğunu, müvekkillerinin borca batık mirasın reddi istemlerinin kabul edilmesini istemişlerdir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

TMK'nın 605/2. maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2).

Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca somut olaya gelince; mahkemece yapılan araştırma, inceleme, uyuşmazlığı çözüme ulaştırmaya yeterli değildir. Bu durumda mahkemece miras bırakan ...’ın ölüm tarihi itibariyle mevduat hesabının, hak ve alacağının ve borçlarının olup olmadığının ilgili banka müdürlüklerinden, belediyelerden, icra dairelerinden, vergi dairelerinden ve tapu sicil müdürlüklerinden sorulması, zabıta marifetiyle de alacak ve borçları araştırılarak terekesinin aktifi ve pasifi belirlendikten sonra terekenin borca batık olup olmadığının tespit edilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekir.

Eksik inceleme ve araştırmayla kurulan hükmün belirtilen nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.