Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/1151 K.2017/9587

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 04.07.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.01.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... ve ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava ortaklığın giderilmesi talebine ilişkindir.

Davacılar vekili, tarafların murisi... adına kayıtlı 1952, 2252 ve 2262 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın mümkünse aynen taksim yoluyla, mümkün olmaması halinde satılarak giderilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili 3. celsedeki beyanında, taşınmaz üzerinde bulunan yeşil binanın davalı ... tarafından yapıldığını kabul ettiğini beyan etmiştir.

Davalılar 4. celsedeki beyanlarında; bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, köy içerisindeki arsada evlerin, ahır ve ambarın bulunduğunu, ahırın ...'na, ambarın ...'na ait olduğunu, bu hususların da tespit edilmesini istediklerini beyan etmişlerdir.

Davacılar vekili 4. celsedeki beyanında mülkiyete ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, yeşil renkli ev ...'na ait olduğunu, boyasız gri renkli olan binanın ise muris tarafından yapıldığını, bu konu ile ilgili açılmış herhangi bir davanın bulunmadığını beyan etmiştir.

Mahkemece, davalı ...'nun açtığı muhdesatın aidiyetinin tespitine ilişkin ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/186 Esas, 2014/342 Karar sayılı dava bekletici mesele yapılmıştır. Adı geçen kararda; 2262 parsel sayılı taşınmazda boyasız iki katlı betonarme binanın davacı tarafından yapıldığının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile; ... İli,... İlçesi,... Köyü, 1952, 2255 ve 2262 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, dava konusu... Köyü 2262 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan boyasız iki katlı betonarme binanın satış bedelinin davalı ...'na verilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... ve ... vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup, sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin taraflara payları oranında yükletilmesi gerekir.

1- Davalı ... ve ... vekilinin 2262 parsele ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Somut olayda mahkemece; davacılar vekilinin 2262 parselde bulunan yeşile boyalı evin davalı ...'na ait olduğuna dair kabul beyanının bulunmasına rağmen, diğer davalıların bu konudaki beyanları sorulmadığı; ayrıca, ...2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/186 Esas, 2014/342 Karar sayılı ilamında 2262 parsel sayılı taşınmazda boyasız iki katlı betonarme binanın davalı ... tarafından yapıldığının tespitine karar verildiği, muhdesat bedelinin sahibine ödenmesi için yukarıda açıklandığı gibi yüzdelik oran kurulmak yerine dava konusu...köyü 2262 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan boyasız iki katlı betonarme binanın satış bedelinin davalı ...'na verilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece.

2262 parselde bulunan yeşile boyalı evin aidiyeti konusunda davacılar vekilinin kabul beyanı da göz önünde bulundurularak tarafların bu konudaki beyanları tekrar alınmalı, muhdesatın aidiyeti konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmeli, mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmeli, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmeli,

bilirkişilerden 2262 parselde dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerlerinin ayrı ayrı tespit edildiği, taşınmazın tüm değerinin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlendiği ek rapor alınmalı, satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde de bu oranlar esas alınarak muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılmasna yönelik karar verilmelidir.

2- Davalı ... ve ... vekilinin diğer taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Hükümde satış memurunun ismen belirlenmesi, maktu vekalet ücretinin taraf vekillerine verilmesi, 989,95 TL yargılama giderinin kimden ne şekilde alınacağına dair bir karar verilmemiş olması doğru görülmemiş ise de bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nın 438/7 maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.