Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/12493 K.2018/1326

Asıl davada davacılar vekili tarafından, 25.07.2012, birleştirilen ... . Sulh Hukuk Dairesinin 2012/1329 Esas davasında 09.08.2012, birleştirilen ... 3. Asliye Hukuk Dairesinin 2013/420 Esas sayılı dosyada 17.09.2012 tarihlerin de davalı aleyhine verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.04.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Asıl dosya ve birleştirilen ... . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/1329 E. Sayılı dosyasında davacı vekilleri, 17.12.2009'da vefat eden muris ...'in davalı .... Mayıs Vergi Dairesi'ne olan borcundan dolayı davacılara ödeme emri gönderildiğini, murisin terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

... . Sulh Hukuk Mahkemesi asıl ve birleştirilen dosyalarda mahkemenin görevsizliğine, HMK. 20. maddesi gereğince dosyanın karar kesinleştiğinde ve kesinleşmeden itibaren 2 haftalık süre içinde davacı yanın mahkemeye dilekçe ile başvurması halinde görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, talep açısından hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece ilk olarak davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin temyiz talebi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 15.01.2015 tarih, 2014/27013 Esas, 2015/630 Karar sayılı ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

... . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/420 Esas, 2015/231 Karar sayılı ilamıyla davacı ...'in, davalı ... Dairesine karşı muris ...'in terekesinin borca batık olduğu sebebiyle mirasın hükmen reddine ilişkin açılan davanın eldeki dosyayla birleştirilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Somut olayda, asıl dosyada davacı ...'in kısıtlanıp davacı annesi ...'in velayeti altında bırakıldığı, davacı ...'in kendi adına asaleten, ...'e velayeten özel yetkili vekaletnameyi Av. ...'a verdiği, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/1733-1836 E. K. sayılı kararıyla kısıtlı ...'i .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/1161 Esas sayılı mirasın reddi davasında temsil etmek üzere ...'ın kayyım olarak atandığı, kayyım tarafından davanın takip edilmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, kayyıma sonraki duruşmalara katılması gerektiği, katılmaması durumunda kayyım tayin eden merciye ihbarda bulunulacağı ihtar edilmeli, kayyımın gösterdiği takdirde delillerin toplanıp sonucu uyarınca karar verilmeli, ihtara rağmen kayyımın davayı takip etmemesi halinde ise kayyımın azli için tayin eden merciye ihbarda bulunulması gerekir.

Kabule göre de, mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir.

Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. Kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Mahkemece, terekenin aktif ve pasifi araştırılırken ölüm tarihinin esas alınmadığı, davalı ... Dairesinin yazı cevabında murisin vadesi geçmiş 23.609,33 TL'lik vergi borcunun 6552 sayılı yasaya göre taksitlendirildiği, ilk 3 taksitin ödenmediği belirtilmiş olmasına rağmen, taksitlendirmeyi kimin yaptığı, davacıların mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadıklarının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.