Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/13317 K.2017/3682

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.04.2011 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.05.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, TMK'nın 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacıların maliki olduğu 1411 parsel sayılı taşınmazın yola sınırı olmaması sebebi ile geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir. Davalı ..., davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 1411 parsel sayılı taşınmaz lehine 1413 parsel sayılı taşınmaz aleyhine 14.06.2012 tarihli bilirkişi raporu ve eki krokide (E) harfi ile gösterilen güzergahtan geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Aleyhine geçit hakkı kurulan 1413 parsel sayılı taşınmaz maliki ... vekilinin temyizi üzerine Dairemizce " ... 14.06.2012 tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokide (E) harfi ile gösterilen yerden geçit kurulmasına karar verilmiş ise de anılan güzergahtan kurulan geçitin hükmü temyiz eden davalının 1413 sayılı parselini ikiye böldüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece daha az alan kaplayan ve düşük maliyetli (A) ve (C) harfi ile gösterilen güzergahlardan veya yükümlü taşınmazın kullanım bütünlüğünü bozmayacak şekilde başka geçit alternatifleri araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçeyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulü ile "davacılara ait... ili, ... İlçesi,... Köyü, ... Mevki, 1411 parsel nolu taşınmaz lehine aynı köy aynı mevki 1408 parsel nolu taşınmaz aleyhine, 11/06/2012 tarihli fen bilirkişisi raporu ve krokisinde A harfi ile gösterilen 3 metre genişliğinde toplam 12,04 m2 lik kısım üzerine geçit hakkı tesisine" karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir.

Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir Somut olaya gelince;

davacıların, lehine geçit hakkı tesisi talep edilen 1411 parsel sayılı taşınmazın paydaşlarından, ölü... ...ın mirasçıları olduğu,...'ın vefat etmesiyle taşınmazda sahip olduğu 1/4 payının mirasçıları arasında el birliği mülkiyet rejimine tabi olduğu anlaşılmaktadır.Öte yandan, elbirliği halinde mülkiyette, somut olayda olduğu gibi mirasçılar arasında ortaklık bağı vardır. Bu kişiler mirasçı sıfatı ile bir mala veya hakka birlikte malik olmak durumundadır.

Türk Medeni Kanununun 701 ila 703. maddeleri uyarınca bu tür mülkiyetin (ortaklığın) tüzel kişiliği bulunmadığından ortaklardan her birinin eşya üzerinde doğrudan bir hakkı da yoktur. Bu anlatımın doğal sonucu olarak da mülkiyet bütünüyle ortakların tümüne aittir. Elbirliği mülkiyetinde malikler mülkiyet payını ayırmadığından eşya üzerinde paydaş değil ortaktır. Yine bu tür mülkiyette işin özelliği gereği ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır.

Şayet davalı olacaklarsa davanın ortakların tümü aleyhine açılması gerekir.Türk Medeni Kanununda bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki açtığı bu davaya devam edilebilmesi için kural olarak öteki ortakların açılan davaya olur vermeleri ya da davanın miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile sürdürülebileceği benimsendiğinden ve dava ehliyetinin varlığı mahkemece re’sen araştırılması gereken hususlar arasında bulunduğundan davaya katılmayan mirasçılar...,

... ...ün olurları alınmaksızın veya Türk Medeni Kanununun 640. maddesi uyarınca miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülebileceği gözardı edilerek dava konusu taşınmazdaki murisin payı yönünden çekişmenin esasının incelenip davanın kabulü doğru değildir.

Öte yandan, 1412 parsel sayılı taşınmazın paydaşlarından ...nın öldüğü ve dosyaya sunulan mirasçılık belgesinde adının ... olarak gösterildiği görülmekle; mirasçılık belgesindeki ..." ile tapu kaydındaki ...nin" aynı kişi olup olmadığı araştırılıp, aynı kişi olduğunun tespit edilmesi halinde tapu kaydı ile mirasçılık belgesinin uyumlu hale getirilmesi için davacı tarafa yetki ve süre verilmesi gerekirken bu husus düşünülmeden karar verilmesi de doğru değildir.

Ayrıca, 1412 parsel sayılı taşınmazın paydaşlarından ...mirasçıları ...ve...'ın davaya dahil edilmeksizin 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesi uyarınca hukuki dinlenme hakkı ihlal edilerek yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiş hükmün belirtilen nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.