Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/13321 K.2020/2054

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 26/12/2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07/06/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, tarafların müştereken ve iştirak halinde malik olduğu 882 ada 18 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Davalı Hazine vekili, davanın reddini savunmuş; bir kısım davalılar vekili ise davacıya ait pay üzerinde intifa hakkı bulunduğunu, intifa hakkı lehdarının davaya dahil edilmesi gerektiğini belirterek satışa karar verilmesi halinde satışın paydaşlar arasında yapılmasını istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazdaki ortaklığın genel açık artırma yoluyla satılarak giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı Hazine vekili ile bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Ortaklığının giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde intifa hakkı var ise bu hak sahibinin davaya dahil edilmesi zorunludur.

Satış suretiyle ortaklığın giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde 4721 sayılı TMK'nin yürülüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce kurulmuş bir intifa hakkı varsa taşınmazın 14.03.1960 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca intifa hakkı ile yükümlü olarak satılması gerekir. İntifa hakkı sahibi yalnız başına bu hakkının paraya çevrilmesini ve taşınmazın intifasız satışını isterse diğer paydaşların muvafakati aranmaksızın taşınmazın intifasız satışına karar verilmelidir.

İntifa hakkı 01.01.2002 tarihinden sonra kurulmuş ise, 4721 sayılı TMK'nin 700. maddesi uyarınca "Bir paydaşın kendi payı üzerinde intifa hakkı kurması halinde, diğer paydaşlardan biri intifa hakkının kurulduğunun kendisine tebliğinden başlayarak üç ay içinde paylaşma isteminde bulunursa; satış yoluyla paylaşmada intifa hakkı, buna ilişkin paya düşecek bedel üzerinde devam eder."

Somut olaya gelince; dosyada mevcut tapu kaydına göre, dava konusu 882 ada 18 parsel sayılı taşınmazda, davacı vakfa ait 2/8 pay üzerinde 04.04.1961 tarihinde dava dışı "..." lehine intifa hakkı kurulduğu, ancak intifa hakkı sahibinin davada yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, davacıya ait pay üzerinde intifa hakkı sahibi olan ...'nin; ölmüş ise temin edilecek mirasçılık belgesine göre mirasçılarının usulüne uygun şekilde davaya katılımı sağlandıktan sonra intifa hakkının, 4721 sayılı TMK'nin yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce kurulduğu göz önüne alınarak hak sahibine, bu hakkın bedele dönüşmesini isteyip istemediğinin sorulması ve daha sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.