Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/13505 K.2019/4763

Davacı tarafından, davalı aleyhine 26.08.2015 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve kal talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 06.06.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, elatmanın önlenmesi ve kal isteğine ilişkindir.

Davacı, 106 ada 8 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalının, taşınmazına gittiği yoluna ve su kanalına müdahelede bulunduğunu ileri sürerek elatmanın önlenmesi ile kal talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, HMK'nin 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Ülkemizin de tarafı olduğu ve Anayasanın 90. maddesi gereği iç hukukun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 36. maddesinde adil yargılanma hakkına yer verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nin 27. maddesinde ise adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olarak hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiş olup, bu hak yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini, kararların somut, açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. maddesinde "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması'' düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK'nin 150/1 maddesinde, ''Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir'' denilmiş, devamında da "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine,yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez" hükmüne yer verilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun 10. maddesine, 19/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanun ile eklenen 2. fıkraya göre; bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır. Yine Tebligat Kanunu'nun aynı Kanun ile değişik 35/2. maddesine göre; adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde bu maddeye göre tebligat yapılır.

Somut olayda, duruşma gününü bildirir tebligatın davacının dava dilekçesinde belirttiği “Gökçekışla Köyü, Merkez, Yozgat” adresine yapıldığı ancak adresten taşınması sebebiyle tebligatın mahkemeye bila ikmal iade edilmesi üzerine mahkemece davacının adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi araştırılmaksızın dosyanın işlemden kaldırılması ve devamında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi HMK'nin 150. maddesindeki usule aykırı olup davacının hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilmiştir.

O halde, mahkemece, adı geçen davacının adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinin tespit edilmesi halinde duruşma gününü bildirir tebligatının buraya yapılması, tebligatın yapılamaması halinde Tebligat Kanununun 35/2 maddesi gereği tebligat yapılması sağlanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ve bu itibarla Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olup doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.