Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/16269 K.2020/5894

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.08.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasçılık belgesinin iptali talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 19.01.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin anneannesi ve murisi ...'nun 08.01.1995 tarihinde vefat ettiğini, İzmir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/449 Esas, 2014/547 Karar sayılı veraset ilamında davalı ...'ın da mirasçı olarak yer aldığını, ...'ın Türk vatandaşlığını kaybettiğini ve mirasçı olarak yer almaması gerektiğini beyan ederek, İzmir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/ 449 Esas, 2014/547 Karar sayılı veraset ilamının iptali ile yeni bir veraset ilamının verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 20. maddesinde de, mirasın ölenin millî hukukuna tâbi olduğu, Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağı, 2644 Sayılı Tapu Kanunu'nun 35. maddesinde ise, yabancı uyruklu gerçek kişilerin ancak karşılıklı olmak ve kanuni sınırlamalara uyulmak kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde taşınmaz edinebilecekleri belirtilmiştir.

Karşılıklılığın miras bırakanın ölüm günü itibarıyla aranması gerekir. Türk Yabancılar Hukuku'nun genel ilkelerinden olan karşılıklılık, uluslararası bir anlaşma ile tanınabileceği gibi, iç hukukta bir engel koymama biçiminde de gerçekleşebilir.

Ancak karşılıklılığın belirlenmesinde en önemli nokta, idari karar veya özel kanunlarla Türk vatandaşları bakımından mülkiyet hakkının kısmen veya tamamen sınırlandırılıp sınırlandırılmadığı, bir başka deyişle fiili karşılıklılığın bulunup bulunmadığıdır. Yabancı ülke mevzuatında bir engel bulunmamakla birlikte, Türk vatandaşlarının o ülkede taşınmaz mal edinmeleri şu veya bu biçimde fiilen engelleniyorsa karşılıklılık bulunduğundan söz edilemez.

Bunun yanında yabancı ülke mevzuatında taşınmazın bulunduğu yer bakımından, örneğin kıyı ve sınır bölgelerindeki taşınmazlarla ilgili olarak izne bağlılık ve yasaklamalar getirilmişse, bizim mevzuatımız bakımından engel olmasa dahi, kıyı ve sınır bölgelerindeki taşınmazların yabancı tarafından edinilebileceği de kabul edilemez.

Bu hükümlerin taşınır mallar, alacak ve diğer haklar yönünden uygulanamayacağı, yabancı uyruklu mirasçıların hiçbir kayıt ve sınırlandırmaya tabi olmaksızın miras bırakanın Türkiye'de bulunan taşınır mallarını, hak ve alacaklarını miras yolu ile edinebilecekleri kuşkusuzdur.

Somut olayda; davalılardan ...’nun ... Cumhuriyeti vatandaşı olduğu anlaşılmaktadır. Gerekçeli kararda Türkiye Cumhuriyeti Devletinin ... ile mütekabiliyet anlaşması bulunduğu gerekçesi ile hüküm kurulmasına karşın, dosya kapsamında yer alan belgelere göre mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. O halde Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Müdürlüğünden miras bırakanın ölüm tarihi 08.01.1995 itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti ile ... Cumhuriyeti arasında miras yolu ile taşınmaz mülkiyetini edinme konusunda karşılıklılık bulunup bulunmadığının sorulmadan davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.