Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/16299 K.2020/6606

Davacı tarafından, 20.04.2015 gününde verilen dilekçe ile mirasın gerçek reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 19.11.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, kendi adına asaleten, oğlu ... adına velayeten sunduğu 20.04.2015 tarihli dava dilekçesinde; dedesi ...'nın 24.05.2014 tarihinde öldüğünü dedesinin yasal mirasçılarından olan annesi ...'ün Samsun 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.07.2014 tarih ve 2014/580 E.- 405 K. sayılı ilamı ile babası ...'nın mirasını reddettiğini ve kararın 04.09.2014 tarihinde kesinleştiğini, muris aleyhinde başlatılan icra takibi nedeniyle kendisine ödeme emri gelince annesinin mirası reddettiğini ve bunu kendisine söylediğini, böylelikle dedesinin mirasçısı olabileceğini 13.04.2015 tarihinde öğrendiğini belirterek dedesinin mirasını kayıtsız şartsız reddettiğinin tespitini istemiştir.

Mahkemece, muris ...'nın en yakın mirasçılarının çocukları olduğunun anlaşıldığı, davacının ise murisin torunu olup en yakın mirasçı kapsamında olmadığı ve mirasla ilgili hak ve borçlarının bulunmadığı, bu nedenle miras kendisine geçmeyen davacının bu davayı açmakta hukuki yararının ve aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Dava, TMK 605/1. madde gereğince mirasın gerçek reddi talebine ilişkindir. Yasal koşulların gerçekleşmesi halinde mirasçılar, Türk Medeni Kanununun 605/1 maddesine dayalı olarak dava açabilecekleri gibi, 605/2 maddesine dayalı olarak da dava açabilirler.

Gerçek ret, mirasçıların sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanı ile yapılır. TMK 606. maddesine göre; "Miras üç ay içerisinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren işlemeye başlar." Bu süre hak düşürücü nitelikte olup mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. Böyle bir davada sulh hukuk mahkemesi hakiminin görevi, reddin süresinde olup olmadığı ve ret edenin mirasçılık sıfatı bulunup bulunmadığını incelemek, süre koşulu ile mirasçılık sıfatının gerçekleşmesi halinde ise, Türk Medeni Kanununun 609. maddesi uyarınca ret beyanını tespit ve tescil etmekten ibarettir.

TMK'nın 608/3. maddesine göre de "Ret sonucunda miras, daha önce mirasçı olmayanlara geçerse; bunlar için ret süresi, önceki mirasçılar tarafından mirasın reddedildiğini öğrendikleri tarihten başlar."

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; muris ...'nın 24.05.2014 tarihinde öldüğü, mirasçılarından biri olan ...'ün 07.07.2014 tarihinde Samsun 3. Sulh Hukuk Mahkemesine yaptığı beyan üzerine mirası reddettiği anlaşılmaktadır. Mirasın reddini isteyen davacı ... ise ...'ün mirasçısı olup annesi...'nin mirası reddettiğini daha sonraki bir tarihte öğrendiğini beyan ettiğinden mahkemece, davacıya, üstsoyu olan annesi...'nin mirası reddettiğini öğrendiği tarihi ispatlaması için imkan verilerek gösterdiği deliller toplandıktan sonra öğrenme tarihinin belirlenmesi ve bu tarih itibariyle hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, muris ...'nın mirasçısı olan ...'ün mirası reddetmesi nedeniyle, miras davacı ...'e geçtiğinden mahkemece, onun velayeti altında bulunan ...'ın bu aşamada mirasçı olmadığı ve onun adına babası Yahya'nın ret beyanında bulanamayacağı da gözetilmelidir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.