Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/16408 K.2017/2673

Davacı vekili tarafından, davalı ve dahili davalılar aleyhine 17.10.2011 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.04.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili, dahili davalı ... vekili, dahili davalı Türkiye ... Bankası A.Ş. vekili tarafından istenilmekle sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili 17.10.2010 tarihli dilekçesi ile murisi babaları ...'un 1937 doğumlu olup 17.02.2006 tarihinde vefat ettiğini, mirasçı ... 2006/228-360 sayılı 18.07.2006 tarihli hüküm ile yasal süresi içerisinde mirası reddettiğini, muris aleyhine listesi verilen icra takipleri nedeniyle terekenin borca batık olduğunun tespitini istemiştir. ..., ... Bankası A.Ş. ve ... davaya dahil edilmiştir.

Davalı... A.Ş. vekili öncelikle yetki yönünden ayrıca muris ...'un kullanmış olduğu kredilerin murisin ölümünden sonra da düzenli olarak ödendiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... Bankası .... vekili ve ... Hazine vekili ve ... ... Bankası A.Ş. vekili ayrı ayrı temyiz etmiştir.

1- Mahkeme kararı hükmü temyiz eden dahili davalı T. ... Bankasına usulüne uygun olarak 19.06.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olup, 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra 17.07.2014 tarihinde temyiz isteminde bulunulmuştur. HUMK'nun 432/4. maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince süresi geçirilen temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2- Davalı, ... Bankası T.A.O. vekili ve dahili davalı, ... Hazine vekilinin temyiz itirazlarına gelince:

TMK'nın 605/2. maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Mirasbırakanın ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, mirasbırakanın tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2).

Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı mirası reddedemez. (TMK md. 610/2)

Terekeye sahip çıkıldığına ilişkin her türlü eylem/hukuksal işlem, bunun yanında mirasbırakanın borçlarını rızaen ödeme terekenin benimsendiğinin göstergesidir.

Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, mirasbırakanın malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, mirasbırakanın alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca somut olaya gelince; mahkemece yapılan araştırma, inceleme, uyuşmazlığı çözüme ulaştırmaya yeterli değildir. Bu durumda davacıların 17.02.2006 tarihinde vefat eden ...'un ölüm tarihi itibariyle gerekçeli kararda mirasbırakandan alacaklı olduğu belirtilen dava dışı ... Bankası A.Ş.'ye dava yöneltilmelidir.

Taraf teşkili sağlandıktan sonra davalı.... mirasbırakanın kredi borcuna ait yapılan ödemelerin mirasbırakanın ölüm tarihinden sonra kim tarafından yapıldığı, ayrıca vergi borcunun kaynağının, işyerinin kim veya kimler tarafından işletildiğinin, mirasçıların miras kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadıklarının tespit edilerek TMK 610/2 maddesi gereğince yapılacak araştırmaya göre tüm tereke mevcudu gözetilerek mirasçılar tarafından rızaen ödeme sonucu terekenin benimsendiği anlamına gelecek davranışları tespit edilen mirasçılar yönünden davanın reddi gerekir.

Bu araştırmalar sonucu TMK 610/2 maddesinin uygulama yeri bulunmadığı sonucuna varılması halinde murisin ölüm tarihi itibariyle aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarları gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde tespit edildikten sonra bilirkişi incelemesi yaptırılıp terekenin borca batık olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Eksik inceleme ve araştırmayla kurulan hükmün belirtilen nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.