Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/16599 K.2019/3190

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.08.2015 gününde verilen dilekçe ile satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 01.03.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı vekili, sözleşme bedelinin ödenmediğini, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın "kesin hüküm" nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kaynağını Türk Borçlar Kanununun 29. maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, Türk Borçlar Kanununun 237. maddesi ile Türk Medeni Kanununun 706. ve Noterlik Kanununun 89. maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmi şekil şartına bağlı kılınan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşme türüdür. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde Türk Medeni Kanununun 716. maddesi uyarınca açacağı tapu iptali ve tescil davasında borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilir.

Taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayanan tescil isteminin hüküm altına alınabilmesi için sözleşmede kararlaştırılan bedel ödenmiş olmalıdır. Ancak, bedelden ödenmeyen bir kısım var ise, bu bedel Borçlar Kanununun 97. maddesi uyarınca depo ettirilmelidir

Hukuk düzeninde istikrar sağlama amacı taşıyan kesin hüküm, hükme karşı yasa yollarının tükenmesi (şekli anlamda kesin hüküm) ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir daha dava konusu yapılmaması (maddi anlamda kesin hüküm) şeklinde hukuk yargılama sistemimizde yer almaktadır.

Şekli anlamda kesinleşmeyi zorunlu kılan, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yeniden dava konusu yapılamaması amacını güden maddi anlamda kesin hüküm 6100 sayılı HMK’nin 303. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan maddeye göre bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın, taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.

Somut olaya gelince; taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesinin 15.12.2006 tarihli ve 15375 yevmiye numaralı olarak düzenlendiği, davalı vaat borçlusu tarafından aynı tarih ve 15374 yevmiye numara ile davacı vaat alacaklısı ... ile ... satış yetkisi içeren vekaletname verildiği, bu vekaletnameye dayanarak davacı ... tarafından eşi ... satış yoluyla taşınmazın devredildiği; ancak, bu satış işleminin ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19.12.2013 tarih 2012/615 Esas, 2013/822 Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği ve bu kararın Yargıtay 1. Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar, 19.02.2010 tarihli satış işlemi iptal edilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan 15.12.2006 tarihli satış vaadi sözleşmesi halen geçerliliğini korumaktadır. Bu geçerli işleme dayanılarak açılan ve konusu farklı olan davanın görülmesi, işin esasına yönelik inceleme yapılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yeri olmadığı halde kesin hükümden söz edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.