Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/16918 K.2019/2729

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.06.2011 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.01.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, yapılan imar uygulamasının iptal edilmesi nedeniyle kadastral parselin ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkiline ait toplam yüzölçümü 44140 m2 olan 2857, 2932, 2933 ve 2934 parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda ... Belediyesi tarafından yapılan imar uygulaması sonucu müvekkilinin, 2310 ada 1 sayılı imar parselinde 2077/2400 pay ile paydaş kılındığını, yapılan imar uygulamasının idari yargı yerince iptaline karar verildiğini ve iptal kararının kesinleştiğini ileri sürerek 2310 ada 1 sayılı imar parselindeki davalı ... adına kayıtlı 323/2400 payın iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine daire verilen ilk kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 10.11.2014 tarihli, 2014/6125 Esas, 2014/12509 Karar ilamı ile imar düzenlemesi işleminin idari yargı yerince iptali ile imar parselinin tescilinin dayanaksız kaldığı gözetilmeksizin davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, öte yandan tapu iptali ve tescil davalarının kural olarak tapu maliki aleyhine açılabileceği gözetildiğinde davalı ... müdürlüğüne husumet yöneltilmesinin isabetli olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Tapu sicilinin tutulması prensiplerinden biri tescil, diğeri sicilin aleniliği (güvenilirliği), bir diğeri Hazinenin kusursuz sorumluluğu, sonuncusu ise geçerli bir hukuki sebebinin bulunması, yani kaydın illetten mücerret olmamasıdır.

O halde; imar parselinin dayanağı olan idari işlemin iptal edilmesi ile sicilin dayanaksız kalacağı ve TMK'nin 1025. maddesi hükmü uyarınca yolsuz tescil durumuna düşeceği; bu durumda; dayanaksız kalan tapu kaydının iptal edilerek kadastral parselin geometrik ve hukuki durumunun ihyasına karar verilmesi gerekeceği tartışmasızdır.

Ayrıca; kadastral parselin ihyasının, imar uygulamasıyla kadastral parsel sınırları üzerinde oluşturulan imar parsellerinin kadastral parsel içerisinde kalan kısımlarının tapu kaydının iptali ile eski hale getirilerek tescili suretiyle mümkün olabileceği gözetildiğinde; ihyası istenilen kadastral parselin çap sınırları içerisinde kalan imar parsellerinin tamamının tespitiyle kayıt maliklerinin davada yer almaları gerektiği de açıktır. Farklı bir ifadeyle kadastral parselin ihyası yani tapu kaydının eski hale getirilmesi, hükmün, ihdas parseli üzerinde oluşturulan tüm alanları (imar parselleri, yol, orman, park vs. dahil olmak üzere hepsini) kapsaması halinde mümkün olduğundan kısmi ihya kararı verilemez.

Öte yandan, imar işleminin iptali sebebiyle kadastral mülkiyet durumunun ihyası isteğine ilişkin bu davalarda, taraflar arasında mülkiyet ihtilafının bulunmadığı; davacının talebinin kamusal tasarruftan kaynaklanan sicil kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğu gözetilerek, hüküm altına alınması gerekli karar ilam harcı ile vekalet ücretinin maktu olması ve ayrıca yargılama gideri ve bu giderlerden sayılan vekalet ücretinden iptal edilen idari işlemi yapan davalı Belediye'nin sorumlu tutulması gerekir.

Somut olaya gelince; davanın 2857, 2932, 2933 ve 2934 parsel sayılı taşınmazlarda yapılan imar uygulamasının iptal edilmesi nedeniyle kadastral parsellerin ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğu hususu açıktır.

Dosya içerisindeki belgelerden, davacının maliki olduğu 2857, 2932, 2933 ve 2934 parsel sayılı taşınmazların, ... Belediyesinin 14.12.1993 tarih, 1446 sayılı Encümen Kararı doğrultusunda imar uygulamasına tabi tutulduğu ve davacıya 2310 ada 1 sayılı imar parselinden pay verildiği, anılan imar uygulamasının, ... 2. İdare Mahkemesinin 20.11.2002 tarih, 2001/911 Esas, 2002/1515 Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği ve iptal kararının derecattan geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece, 2857, 2932, 2933 ve 2934 sayılı parsellerin eksiksiz bir şekilde tedavüllü tapu kayıtlarının, (geldi ve gitti parselleri denetlenebilir şekilde kütük sayfası suretlerinin) ve taşınmazda yapılmış olan imar uygulaması veya imar uygulamalarına dair Belediye Encümen Kararları ile şuyulandırma cetvellerinin ve dayanak tüm belgelerin temin edilmesi; mahallinde keşif yapılmak suretiyle dava konusu kadastral parsellerin ayrı ayrı sınırları üzerinde imar uygulaması ile oluşturulan alanlar (imar parselleri, yol, park vb.) belirlenip, bu kapsamdaki imar parsellerinin tapu kayıtları getirtildikten sonra,

dava dışı tapu kayıt malikleri ile idari işlemi yapan Belediye aleyhine 2857, 2932, 2933 ve 2934 sayılı kadastral parsellerin ihyası talepli dava açmak üzere davacıya usulüne uygun süre verilmesi, açıldığı taktirde eldeki dava dosyası ile birleştirilmesi ve toplanacak olan deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Öte yandan, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen tapu müdürlüğünün karar başlığında davalı olarak gösterilmemesi önceki bozma ilamında tapu müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceğinin belirtilmesine rağmen hakkında hüküm kurulmaması doğru değildir.