Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/17051 K.2020/8257

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 03/10/2013 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 11/02/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, miras bırakan ...'un 21.09.2004 tarihinde öldüğünü, geriye murisin eşi ve davacıların kaldığını, muris hakkında ... 5. İcra Dairesinin 2010/3418 E. sayılı dosyasıyla 134.986,49 TL üzerinden, yine ... 8. İcra Dairesinin 2013/7853 E. sayılı dosyasıyla 21.581,73 TL üzerinden takip başlatıldığını, miras bırakanın terekesinin borca batık olduğunu beyanla mirasın hükmen reddinin tespitini talep etmiştir.

Davalı Ankara Anonim Türk Sigorta vekili, mirasın hükmen reddi için yasanın aramış olduğu şartların davacı tarafta bulunmadığını, murisin eşinin trafik kazası sonucu kazada pert olan aracın bedeli ile eşinin SGK borçlarını ödemesinin mirası kabul ettiği anlamına gelebileceğini, davanın reddini savunmuştur.

Davalı Girişim Varlık Yönetim A.Ş. vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ... plakalı aracın trafikte davacıların murisi adına kayıtlı iken mirasçıları davacıların muristen aldıkları veraset ilamı uyarınca 01/12/2004 tarihinde adlarına trafikte devir işlemini yaptırıp, aynı tarihte hurdaya ayırıp ve hurda satış bedeli ile de murisin SSK'ya olan borçlarını kapattıkları, yine muris ...'un mirasçılarına SGK tarafından 01/10/2004 tarihinde ölüm aylığı bağlandığı ve SSK tarafından mirasçılarına ilk ödemenin 18/01/2005 tarihinde yapıldığı, ...

8. İcra Müdürlüğünün 2013/7853 takip sayılı dosyası nedeniyle de takip borçlusu ... (... ) tarafından takip dosyasına 28/10/2013, 22/11/2013 ve 23/01/2014 tarihlerinde ödeme yapıldığı, yine muris ... mirasçılarına ... Emeklilik tarafından murise ait kredili hayat poliçesi kapsamında 07/02/2005 tarihinde ödeme yapıldığı, murisin Vakıflar Bankası ...

Şubesindeki vadesiz hesabına 29/11/2004 tarihinde Güneş Sigorta tarafından 7.134,16 TL yatırıldığı, 29/11/2004 tarihinde 327,00 ve 308,00 TL bankaca gecikmiş tüketici kredi taksidinin tahsil edildiği, bakiye 6.508,00 TL kaldığı, davacı mirasçılarının da 29/11/2004 ve 01/12/2004 tarihlerinde 7,00 TL ve 10,00 TL olmak üzere bu hesaba para yatırdıkları, daha sonra 08/01/2007 tarihinde 6.517,00 TL olarak mirasçılar tarafından tüketici kredisinin kapatıldığı anlaşılmış olup, bütün bu işlemlerin davacılar tarafından murisin terekesinin sahiplenildiği anlamına gelmesi nedeniyle davanın reddine karar vermiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nin 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanununun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanununun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının ölüm tarihi esas alınarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.

Yukarıda açıklanan ilkeler gereğince somut olayda; mahkemece, terekenin benimsenmiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de benimseme olarak kabul edilen hususlardan ... plakalı aracın hurda halinin paraya çevrilmesi için satılması sonucunda elde edilen bedel ile SGK borcunun ödenmesi ve banka hesabına borcun ödenmesi için 7 TL ile 10 TL yatırarak terekenin borcu olarak kabul edilen 6.518.005.972,00 TL'ye nazaran miktar itibariyle oldukça küçük değerde bir ödeme yapıldığı anlaşılmasına göre bu ödemelerin benimseme olarak kabul edilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.

Bu hususlardan ayrı olarak mirasçılardan ...'un maaşından yapılan kesintinin icra tehdidi altında olması nedeniyle rızaen bir ödeme olmadığının da kabul edilmesi gerekmektedir.

Mirasçılara ... Emeklilik tarafından Hayat Poliçesi kapsamında yapılan ödeme ile ölüm aylığının bağlanması da terekenin benimsenmesi niteliğinde değildir.

Bütün bu sebeplerle yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda araştırma yapılarak terekenin borcu batık olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken TMK'nın 610. maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.