Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/17396 K.2017/5752

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.04.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacılar vekili 1133 parsel sayılı taşınmazda satış sureti ile ortaklığın giderilmesini istemişlerdir.

Davalılar ..., ... ve ... vekili, taşınmazın üzerindeki binanın 2 ve 5. katının davalı ... mirasçıları, 3. katının davalı ... ve 4. katının ise davalı ... tarafından yapıldığını beyan ederek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulü ile; satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmün, davacılar vekili, davalılar ..., ... ve ... vekili ile davalı ...’ın temyiz etmesi üzerine, Dairemizin 12.01.2015 tarih 2014/11030-2015/99 E.K sayılı ilamı ile, muhdesat iddiası tartışılmadığı, temyiz eden davalıların muhdesat iddiasında bulunmuş olduğuna göre; muhdesat iddiası hususunda diğer paydaşların beyanı da alınarak bütün paydaşlar ittifak ediyor ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi ve eğer paydaşlar muhdesatlar hususunda ittifak etmiyor ise hak iddia eden paydaşlara görevli mahkemede muhdesatın aidiyetinin tespiti hususunda dava açması için süre verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği sebepleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda mahkemece, davanın kabulü ile; satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü; davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%....) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olaya gelince.

Tarafların bozmadan sonra alınan beyanlarında taşınmaz üzerinde bulunan binanın giriş ve zemin katının tüm paydaşlara, 2 ve 5. katın... mirasçılarına 3. katın ...’a 4. kat ve çatı katın ...’a aidiyeti hususunda ittifak ettikleri halde, mahkemece; bozmaya uyulup bozma gerekleri yerine getirilmeden, muhtesatın arzın değerinde bir artış meydana getirmediği gerekçesi ile; dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Bozma öncesi 17.06.2013 tarihli bilirkişi raporu ve 19.11.2013 tarihli ek bilirkişi raporunda binanın değeri 247.50 TL. olarak belirlendiğine göre muhtesatın arzın değerinde artış meydana getirdiği açıktır; muhdesatların aidiyeti konusunda da bir ihtilaf bulunmadığına göre hükümde taşınmazın toplam bedeli üzerinden, bedelin ne kadarının arza ne kadarının muhdesatlara isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle gösterilip bu oranlar doğrultusunda bedelin dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken, muhdesatlara ilişkin oranlama yapılmadığı anlaşılmakla, Mahkemece, mahallinde yeniden keşif icra edilip,

uzman bilirkişilerden yukarıda açıklanan yönteme uygun şekilde muhdesat oranlaması yapılması istenerek bilirkişilerden açık, denetime uygun rapor alınması, satıştan elde edilecek gelirin bu oranlara göre paylaştırılması ve bu hususun açıkça hükümde gösterilmesi gerekirken; belirtilen hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.