Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/18439 K.2020/5949

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.10.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.07.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir. Davacı vekili, 594 ada 3 parsel sayılı taşınmazda davalılara ait muhtesat olduğunu belirterek ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili, taşınmazda bulunan ve davacı tarafça da kabul edilen muhtesatın satış bedelinin öncelikli olarak davalılara ödenmesini istemiştir. Mahkemece; davanın kabulü ile, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davalılar vekili temyiz etmiştir. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olaya gelince; mahkemece dava konusu taşınmaz üzerindeki muhtesatın davalılara ait olduğu belirlenmiş ancak bilirkişilerce muhtesatın tüm taşınmaza olan oranı yukarıda açıklanan ilkelere göre hesaplanmamıştır. Muhtesat bedeli muhtesat sahiplerine ödendikten sonra kalan bedelin tapudaki payları oranında taraflara ödenmesine karar verilmesi gerekirken davalıların muhtesattan alacakları oran ile arzdan alacakları oran toplanmak üzere nihai satış yüzdelerini belirtir bilirkişi raporunun satış bedelinin dağıtılmasında esas alınması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Öte yandan, davalılar kendisini vekille temsil ettirmelerine rağmen lehlerine vekalet ücreti takdir edilmemesi ve harcın taraflardan muhtesat bulunması sebebiyle satış bedelinin dağıtılmasındaki oranlarda alınmasına karar verilmesi gerekirken ne şekilde alınacağının gösterilmemesi de doğru değildir.