Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/18815 K.2020/6245

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 30.12.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 01.07.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, tarafların 41 ada 2 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduklarını, taşınmazda bulunan A ve B ile gösterilen binaların davacılara, C ile gösterilen binanın ise ...’a ait olduğunu belirterek ortaklığın mümkünse aynen taksim, aksi durumda satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... ise, davacıların belirttiği binalar dışında taşınmazda 5 katlı ve kendisine ait bir bina daha bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ve satış bedelinin tapudaki paylar oranında taraflara ödenmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olaya gelince; davacılar dava dilekçeleri ile dava konusu 41 ada 2 parsel sayılı taşınmazda 2 adet binanın kendilerine, 1 adet binanın ise davalı ...’a ait olduğunu belirtirken davalı ... cevap dilekçesinde, bu binanın yanında bir adet muhdesatın(yapı) daha kendisine ait olduğu iddiasında bulunmuştur.

Mahkemece aldırılan bilirkişi raporları incelendiğinde, dava konusu taşınmaz üzerinde 4 adet yapı olduğu, bu yapılara karşı tarafların muhdesat iddiası olduğu halde hükümde bu hususun dikkate alınmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece tüm muhdesatlar tespit edilerek, her biri için taraflardan beyanları sorularak, muhdesatlara ilişkin çelişki veya itiraz olduğu takdirde taraflara muhdesatın aidiyeti davası açmak üzere süre verilmesi gerekirken, bu husus atlanarak ve muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılmadan hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.