Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/19085 K.2020/8476

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 10.02.2016 gününde verilen dilekçe ile mirasın gerçek reddine ilişkin kararın iptali talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 14.07.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 618. maddesinde düzenlenen mirasın reddinin iptaline ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin muris Hüseyin Mercan’dan alacaklı olduğunu, murisin vefatıyla mirasçılarının mirası reddediklerini, ancak murise ait şirketteki hisseleri devraldıklarını belirterek mirasın reddinin iptalini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

4721 sayılı TMK'nin 618. maddesinde "Ödemeden aciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar. Olağan eğitim ve öğrenim giderleriyle adet üzere verilen çeyiz, bu sorumluluğun dışındadır. İyiniyetli mirasçılar, ancak geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı, davalıların murisinin alacaklısıdır. Kanun koyucu murisin alacaklılarına mirasçıların mirası ret hakkından mahrum olduklarının tespiti davası açma imkanı tanımıştır. Ödemeden aciz bir murisin mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklarına karşı ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar (TMK m. 618 f.I).

Murisin alacaklılarının korunması belirtilen koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. Bunun için; miras açılmış olmalı, ödemeden aciz bir muris bulunmalı, miras süresinde reddedilmelidir. Reddeden mirasçıya kazandırma yapılmış olmalıdır. Mirasın kayıtsız şartsız reddi kararının iptali davalı tüm mirasçılara yöneltilmelidir. Bu konuda açılacak dava herhangi bir süreye tabi değildir. Mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli olabileceği gibi resmen tespit edilmiş olabilir.

Borç, mirasbırakana ait olmalıdır. Mirasbırakanın ödemeden aczi her türlü delille ispatlanabilir. İspat yükü davacıdadır. Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Mirasbırakanın sağlığında yapmış olduğu mirasla ilgili kazandırmalar ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir (TMK m 575).

4721 sayılı TMK'nin 618. maddesi kapsamında murisin alacaklılarının açmış olduğu mirasın reddinin iptali davasında, aynı kanunun 617. maddesinde belirtilen altı aylık hak düşürücü sürenin uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Somut olaya gelince; murisin mirasçılık belgesinde ismi geçen mirasçılar ... ve ... 03.11.2014 tarihinde hasımsız olarak mirasın gerçek reddini talep etmiş ve mahkemece, 03.02.2015 tarihinde mirasın gerçek reddine karar verilerek hüküm, 24.02.2015 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı ...’nun alacaklısı, murisin mirasçısı veya mirasçıları olmayıp murisin kendisi olduğundan bu dava türünde 4721 sayılı TMK'nin 617. maddesinde belirtilen altı aylık hak düşürücü sürenin uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Tüm bu nedenlerle; mahkemece, işin esası incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken 4721 sayılı TMK'nin 617/1 maddesinde açıklanan hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.