Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/2018 K.2016/8081

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.06.2015 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil ikinci kademede tazminat istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; tapu iptali ve tescil davasının reddine, tazminat davasının davalı ... Ltd. Şti. yönünden kabulüne dair verilen 17.06.2015 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle tayin olunan 11.10.2016 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı vekili, 1809 ada 1 parsel sayılı taşınmazın arsa malikinin .... Vakfı olduğunu, arsa maliki vakıf ile diğer davalı ... 4. Noterliğinin 12 Mart 2010 tarih ve 05148 yevmiye nolu gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin düzenlendiğini, bu sözleşme dayanak alınarak davalı ....İnşaat Ltd. Şti. arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin 14.01.2011 tarihinde satış sözleşmesi ile alt yüklenici olan ...Ltd.

Şti'nden...adlı projede yeralan A2 Blok, 6. Kat, 11 no'lu daireyi satın aldığını belirterek öncelikle A2 Blok, 6. Kat, 11 no'lu dairenin müvekkili adına tesciline, tescil mümkün olmadığı takdirde dava tarihi itibariyle belirlenecek daire bedelinin ...ile ... Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... Vakfı vekili cevap dilekçesinde açılan dava ile ilgilerinin bulunmadığını, vakfın ...Şirketi ile hiçbir hukuki ilişkiye girmediğini, müvekkil vakıf ile diğer davalı ...şirketi arasında imzalanan 12.03.2010 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 18. Maddesinde yapılacak işin açıkça devir ve temlik yasağı bulunduğunu, alt yüklenici ile yapılan sözleşmenin geçerliliğinin vakıf yönetiminin onayı halinde mümkün olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı...Ltd. Şti. vekili, müvekkili ile ...arasında alt yüklenici ilişkisi kurulmasına dair herhangi bir sözleşme bulunmadığını, ...Ltd.

Şti'nin henüz inşaat yapımına başlamamışken davacı ile aralarında adi satış sözleşmesi imzaladıklarını, davacı tarafın asıl yüklenicinin...olduğundan haberdar olduğu halde müvekkil firmayı bilgilendirmediğini ve tapuların dağıtılmasına kısa bir süre kala dava açıldığını, davacının iyi niyetli olmadığını,...ile ...arasında geçerli sözleşme olduğu kabul edilse dahi davacının alacağını talep edebilmesi için ...Ltd.

Şti'nin öncelikle yüklenici olan .... inşaata karşı sözleşmedeki edimlerini yerine getirmesi gerektiğini, oysa ...Ltd. Şti'nin inşaatı halen devam eden konutlar ile ilgili hiçbir imalatının bulunmadığını, inşaatın tamamının müvekkil firma tarafından yapıldığını, 3. Kişinin mülkiyet hakkının doğabilmesi için kendisine pay devreden yüklenicinin edimini yerine getirmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...temsilcisi beyanında;...Vakfına ait arsa üzerinde yapılacak inşaat ile ilgili...ile sözleşme imzalayarak inşaata başladığını, inşaatı %90 oranında tamamladığı halde ...'in defalarca işi bırakması için baskı yapmaya başladığını, 15.11.2012 tarihinde emrivaki şeklinde bir fesih sözleşmesi imzalatıldığını, davacının kendisinden daire satın aldığını ve daire bedeli olan 150.000,00 TL'nin tamamını davacıdan aldığını, davacının daire karşılığı bütün ödemelerini yaptığını belirtmiştir.

Mahkemece, tapu iptal ve tescil davasının reddine, tazminat isteminin davalı ...Ltd. Şti. yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

Arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen inşat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davaları ile ilgili olarak kanunlarımızda bir düzenleme mevcut olmadığından bu konulardaki uyuşmazlıkların çözümünde uygulanan 30.09.1988 tarihli ve 1987/2, 1988/2 sayılı Yargıtay İBBGK Kararı ile "tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetini devir borcu doğuran ve ancak yasanın öngördüğü biçim koşullarına uygun olarak yapılmadığından geçersiz bulunan sözleşmeye dayanılarak açılan bir cebri tescil davasının kural olarak kabul edilemeyeceği, bununla beraber Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmak üzere yapımına başlanılan taşınmazdan bağımsız bölüm satımına ilişkin geçerli bir sözleşme olmadan

tarafların bağımsız bölüm satımında anlaşarak alıcının tüm borçlarını eda etmesi ve satıcının da bağımsız bölümü teslim ederek alıcının onu malik gibi kullanmasına rağmen satıcının tapuda mülkiyetin devrine yanaşmaması hallerinde; olayın özelliğine göre Medeni Kanunun 2. maddesi gözetilerek açılan tescil davasını kabul edilebileceği" benimsenmiştir.

Yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin aynı zamanda yüklenici sıfatıyla hareket ederek (yapsatçı konumunda) inşa etmekte olduğu binalardandan bağımsız bölüm satın alınması halinde Türk Borçlar Kanununun 184. maddesi gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.

Bu tür davalarda mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskan koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Türk Borçlar Kanununun 188. maddesi gereğince.

"Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir." Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir.

Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Türk Borçlar Kanununun 97. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra, somut olaya gelince; davalılardan ... ile...Ltd. Şti. arasında vakıf adına kayıtlı Kayapınar İlçesi 1809 ada, 1 parselde yer alan taşınmaz üzerinde inşaat yapmak üzere ... 4. Noterliğinin 12 Mart 2010 tarih ve 05148 yevmiye nolu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş bu sözleşme ile dava konusu B Blok 6. Kat 11 numaralı bağımsız bölümün yükleniciye bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yüklenici ... Ltd. Şti ile alt yüklenici ...Ltd. Şti. arasında da tarihsiz adi yazılı inşaat sözleşmesi yapılmıştır.

Davacı ile yüklenici...veya Vakıf arasında herhangi bir sözleşme mevcut değildir Davacı ... alt yüklenici ...14.01.2011 tarihli adi sözleşme ile 150.000,00TL bedel karşılığında alt yükleniciye isabet edecek B Blok 6. Kat 11 numaralı bağımsız bölümü satın almak için anlaşmışlardır.

Yüklenici...Ltd. Şti. ile alt yüklenici ...Ltd. Şti. arasındaki tarihsiz kat karşılığı inşaat sözleşmesi 15.11.2012 tarihinde feshedilmiştir. ...Ltd. Şti.'nin satmış olduğu dairelerden...Ltd. Şti.'nin sorumlu olmadığı bu sözleşmede belirtilmesine rağmen, 150.000 TL olan daire satış bedelinin 50.000 TL'sinin 08.06.2012 tarihinde, 40.000 TL'sinin 19.07.2012 tarihinde davalı...Ltd.

Şti.'ye ödendiği dosya içerisinde bulunan 19.07.2012 tarihli tahsilat makbuzundan anlaşıldığından, davalılar...Ltd. Şti. ile alt yüklenici ...Ltd Şti. arasındaki 15.11.2012 tarihli fesih sözleşmesinin alacaklıları zarara uğratmak amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Dava konusu B Blok 6. Kat 11 numaralı bağımsız bölümün kat irtifakı tapusunun davalı...Ltd.

Şti. adına kayıtlı olduğu tespit edildiğinden davacının tapu iptal tescil talebinin kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.