Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/3326 K.2018/8398

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 21.03.2014 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkından kaynaklanan ... iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.11.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, önalım hakkına dayalı ... iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, paydaşı olduğu 124 parsel, 190 ada 10 parsel ve 396 ada 3 parsel sayılı taşınmazlarda davalının pay satın aldığını, önalım davasının açılmasını engellemek için satış bedellerinin değerinin yüksek gösterildiğini belirterek önalım hakkına dayalı ... iptali ve tescil talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 124 parsel, 190 ada 10 parsel ve 396 ada 3 parsel sayılı taşınmazlarda davalı adına kayıtlı payların iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.

Dava konusu payın satışına ilişkin hukuki işlemin tarafı olan davalı 3. kişi durumundaki davacıya karşı bedelde muvazaa iddiasında bulunamaz ise de davacı önalım hakkına engel olmak amacıyla satış bedelinin resmi satış senedinde yüksek gösterildiğini iddia edebilir ve bu iddiasını tanık dahil her türlü delille kanıtlayabilir.

Somut olaya gelince: Davacı, paydaşı olduğu 124 parsel, 190 ada 10 parsel ve 396 ada 3 parsel sayılı taşınmazlarda diğer paydaş tarafından 03.02.2014 tarihinde davalıya yapılan satış işlemine karşı önalım hakkını kullanarak, satışa konu payların gerçek değerleri üzerinden adına tescilini talep etmiştir.

Mahkemece dinlenilen davacı tanıkları bedelde muvazaa iddiası konusunda görgüye dayalı bir beyanda bulunmamışlardır. Yerinde yapılan keşif sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu edilen payların satış tarihi itibariyle değerinin resmi satış sözleşmesindeki bedelden düşük olduğu bildirilmiş ise de, muvazaa iddiasının kanıtlanması için keşif tek başına yeterli delil değildir. Sadece davacının diğer delillerini doğrulamak bakımından önem arz eder. Davacı muvazaa iddiasını kanıtlayamamıştır.

Mahkemece, tapuda gösterilen satış bedelleri ile ödenmesi zorunlu harç ve masraflar toplamından oluşan önalım bedelinin depo edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken bu hususların gözardı edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Öte yandan, hükmün hangi hususları kapsayacağı HMK'nın 297. maddesinde belirtilmiştir. Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Hüküm sonucunda, davalı adına kayıtlı iptale konu pay oranlarının açıkça gösterilmesi gerekirken, yalnızca pay iptalinden söz edilerek karar verilmesi, hükmün infazında tereddüt yaratacaktır.